Biyolojik Kirlilik Kaynakları (tokpa) “toprak Kökenli Patojenler”
Anahtar Kelimeler
Toprak Kökenli Patojenler (TOKPA), toprak ve bitki
sağlığını tehdit eden önemli biyolojik kirlilik unsurları arasındadır. TOKPA,
dünyada aynı isimle anılmakta olup çok farklı agroekolojik alanlarda hububat,
sebze, meyve ve bağıları kapsayan geniş bir konukçu dağılımında kök, kök boğazı
ve gövde çevresinde zarar yapan fungus, nematod, bakteri ve virüsleri
tanımlamaktadır. TOKPA’ların neden olduğu hastalıklar, entansif tarım
uygulamaları nedeniyle tamamen ortadan
kaldırılmalarının zorluğu ve önemli
verim kayıplarına yol açmaları nedeniyle dünya çapında tarımsal üretimde
öne çıkan sorunlardan biridir. Nitekim birçok tarımsal üründe TOKPA kaynaklı
kayıpların % 50–75’e ulaştığı
bildirilmektedir. Bu patojenler, özellikle iklim değişikliğiyle birlikte uygun çevresel
koşullarda hızla çoğalarak kök, kök boğazı ve toprakaltı dokularda çeşitli
hastalıklara sebep olarak toprak kirliliğine neden olurlar. Toprak, eğer sağlıklı ise, m2 başına
binlerce tür ve hektar başına tonlarca yararlı bakteri biyokütlesi barındıran
geniş bir mikrobiyal çeşitliliğe sahiptir. Bu mikroorganizmaların çoğu
ekosisteme fayda sunarken, bir kısmı da insan ve bitki sağlığına zarar
verebilmektedir. Bu zarar ya doğrudan insanları enfekte eden zorunlu
patojenler, ya da bağışıklık sistemi zayıf bireylerden faydalanan fırsatçı
patojenler aracılığıyla ortaya çıkar. Bu patojenlerin bir kısmı hayvan
dışkısından kaynaklanır ve toprakla doğrudan deri teması, kirli su veya gıdayla
temas yoluyla insana bulaşır. Toprak, doğal olarak antibiyotik üreten fungus ve
bakterilerin yanı sıra antimikrobiyal direnç (AMR) genlerinin de bir kaynağı
konumundadır. Bakteriler, antibiyotiklere tekrar maruz kaldıklarında direnç
kazanabilir ve bu direnç genleri toprak mikroorganizmaları arasında hızla
aktarılabilir. Antimikrobiyallerin özellikle hayvancılıkta yaygın ve yanlış
kullanımı, dirençli bakterilerin çevreye yayılmasını hızlandırmıştır. Günümüzde
AMR enfeksiyonlarının her yıl dünya genelinde yaklaşık 4,71 milyon ölüme yol
açtığı bildirilmektedir.
Kitap Adı:
Toprak Kirliliği
Atıf Sayısı :
