Lenfödem, lenfatik sistemin patolojik bir
durumu olup, proteinden zengin sıvının interstisyel aralığa birikimesi sonucu inflamasyon, adipoz artışı
ve fibrozis ile karakterize bir ödem şeklidir. Etkilenen bölgede şişliğe ve
hatta eklem hareket açıklığında kayıplara neden olabilmektedir. Lenfödem nedensellik
bakımından primer ve sekonder olarak incelenirken, ödemin şiddeti ve
ekstremitenin tutulumu açısından 4 evrede sınıflandırılabilir. Evre 4
semptomlar ve hasta yakınmaları açısından en şiddetli evredir. Lenfödem
tanılandırılması belli ölçümler ve tetkikler gerektirirken hastanın kapsamlı
bir fizik muayenesi de gereklidir. Gode oluşumu, cilt-cilt altı yapışıklıkları
değerlendirilmesi gereken başlıca fiziksel semptomlardır. Lenfödemin
konservatif tedavisinde altın standart Kompleks Boşaltıcı Fizyoterapidir (KBF).
Bu yöntem manuel lenf drenajı,
kompresyon bandajı, cilt bakımı ve egzersizleri içeren çok bileşenli bir
yaklaşımdır. Tedavi iki fazdan oluşur: Faz I yoğun tedavi, Faz II idame
tedavisidir. KBF’nin etkinliği hem üst hem de alt ekstremite lenfödeminde
randomize kontrollü çalışmalarla kanıtlanmıştır. KBF’nin bileşenlerinden biri olan egzersizler, konservatif
tedavi yaklaşımlarının temelini oluşturmaktadır. Boşaltıcı
egzersizler lenf sıvısının mobilizasyonunu sağlarken, eklem hareket açıklığı
egzersizleri fonksiyonelliği korumakta, dirençli egzersizler kas kuvvetini ve
pompa etkinliğini artırmakta, diyafragmatik solunum egzersizleri ise
lenf sıvısının geri dönüşünü kolaylaştırmaktadır. Lenfödemin fizyoterapi ve rehabilitasyonunda
birincil yaklaşım KBF olmakla birlikte son yıllarda tamamlayıcı ve alternatif
yöntemlerin de tedaviye destek sağladığına dair kanıtlar giderek artmaktadır.
Kitap Adı:
Fizyoterapide Özel Konular
Atıf Sayısı :
