Taşlık, kanatlı hayvanların gastrointestinal sisteminin
önemli bir parçasıdır. Taşlık, dişleri olmayan bu türlerde yemlerin
öğütülmesini, besinlerin fiziksel olarak sindirilmesini ve emilmesini sağlayan
bir organdır. Proventrikulusun aksine, taşlık daha mekanik bir amaca hizmet
eder, Taşlıkta gelişebilecek anormal bir durum kanatlı hayvanlarda, yem
tüketiminde ve yemden yararlanma oranında ciddi azalmalara ve en sonunda da
ölümlerle sonuçlanarak ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Taşlıkta
görülebilecek anormal durumlardan biri taşlık erozyonudur. Taşlık erozyonunun
diğer isimleri ‘Taşlık Ülserasyonu’ ve ‘Black Vomit’ olarak isimlendirilen
‘Kara Kusmuk’ tur. Taşlık erozyonu, 1980’lerin başında piliç endüstrisinde
ciddi bir sorun olmaya başladı. Bu metabolik rahatsızlık, Güney Amerika’da ilk
başlarda balık unlarının kullanımıyla ilişkilendirildi. Taşlık erozyonunun
etken maddesi gizzerosin’dir. İlk yıllarda balık unu ve beslenme
yetersizliklerinden kaynaklandığı düşünülen taşlık erezyonunun, günümüzde çok
sayıda başka nedenlerinin olduğu belirlenmiştir. Bunlara genetik yatkınlık,
önemli düzeyde yem kısıtlaması, adenovirüs, Clostridium perfringens gibi
enfeksiyon ajanları, mikotoksinler, biyoyenik aminler ve çevresel stresler gibi
faktörler dahil edilmiştir. Alatoksin vb. mikotoksinler, biyojenik aminler,
özellikle de yüksek düzeyde histamin içeriğine sahip balık unu gibi yem ham
maddelerinin kullanımı kümes hayvanları için tehlike oluşturmasının yanı sıra,
bu yem hammaddelerini işleyen değirmen, karma yem sanayi personelinin sağlığı
için de uzun vade de potansiyel bir tehlike oluşturmaktadır. Bu nedenle,
‘Fabrikadan sofraya’ kadar uzanan gıda üretim zincirinde gereken özen
gösterilmelidir. Günümüzde, hayvan besleme biliminin ilerlemesi nedeniyle, yem
üretim ve aşamalarına gereken özen gösterilmesi durumunda piliçlerde taşlık
erozyonunu önüne geçilebilecektir.
Kitap Adı:
Kanatlı Hayvanlarda Beslenme Ile İlişkili Metabolik Durumlar
Atıf Sayısı :
