Kanatlılarda yapışkan dışkı, modern endüstriyel üretimde
sıklıkla karşılaşılan ve ekonomik kayıplara neden olan önemli bir metabolik
durumdur. Yapışkan dışkı, yalnızca basit bir semptom olmayıp, farklı nedenlere
bağlı olarak gelişen fizyolojik, beslenme ve çevresel faktörlerin bir
sonucudur. Yapışkan dışkı, normal dışkı kıvamından sapma göstererek yapışkan,
jelimsi veya aşırı nemli bir hal alan dışkı durumu olarak tanımlanmaktadır.
Özellikle civciv ve piliçlerde yoğun olarak görülen bu durum, dışkının vent bölgesine
yapışmasıyla karakterize olup tüy kirliliği, altlık neminde artış, amonyak
emisyonu, deri ve ayak lezyonları gibi problemlere yol açmaktadır. Yapışkan
dışkının oluşumunda en önemli etkenlerden biri de yem kaynaklı nişasta
tabiatında olmayan polisakkarit (NSP) fazlalığıdır. NSP’lerin bağırsakta su
tutucu özellikleri, sindirim viskozitesini artırarak dışkı kıvamını bozmakta;
enzim yetersizliği, mikrobiyal dengesizlik, mikotoksinler ve çevresel stres
faktörleri bu tabloyu şiddetlendirmektedir. Bu metabolik durumun anlaşılması,
modern kanatlı üretiminde sürdürülebilir ve verimli üretim sistemlerinin
geliştirilmesi açısından kritik önem taşımaktadır. Çünkü, yapışkan dışkı
kanatlılarda hem üretim verimliliğini hem de hayvan refahını olumsuz
etkilemekte ayrıca üretilen hayvansal ürünlerde gıda güvenliği riskleri
açısından önem taşımaktadır. Bu bölümde, incelenen güncel bilimsel literatürler
ışığında yapışkan dışkının genel semptomları, patogenezi, metabolik
değişiklikleri, sebepleri ve koruyucu yaklaşımları hakkında stratejiler
sunulmuştur.
Atıf Sayısı :