Bilim etiği, bilimsel
araştırmaların yürütülmesinde doğruluk, dürüstlük ve toplumsal sorumluluk
ilkelerine uygun davranmayı sağlayan ilke ve kurallar bütünüdür.
Araştırmacıların hem araştırma sürecinde hem de sonuçların paylaşımında insan
haklarına, adalete, şeffaflığa ve güvenilirliğe bağlı kalmasını zorunlu kılar.
Bu doğrultuda araştırmacıların uyması gereken temel ilkeler belirlenerek
bilimsel araştırmalarda yapılan etik dışı davranışların engellenmiştir. Bilimsel araştırmalarda yapay zekâ
kullanımına ilişkin etik ilkeler son yıllarda önemli bir tartışma alanı hâline
gelmiş; bu doğrultuda ulusal ve uluslararası düzeyde çeşitli kuruluşlar,
bilimsel araştırma ve yayın süreçlerinde yapay zekâ kullanımına yönelik etik
rehberler yayımlamaya başlamıştır. 2025 yılında TÜBİTAK tarafından Destek
Süreçlerinde Üretken Yapay Zekânın (ÜYZ) Sorumlu ve Güvenilir Kullanımı Rehberi
yayımlanmıştır. Rehber TÜBİTAK destek programlarına başvuru yapan
araştırmacılar, öğrenciler ve kurumlar için üretken yapay zekâ (ÜYZ)
kullanımına ilişkin kuralları, izin verilen uygulamaları, sorumlulukları, olası
riskleri, kısıtlamaları ve yasakları ayrıntılı biçimde tanımlamaktadır.
Günümüzde yapay zekânın yanlış bilgi, yanlılık ve ayrımcılık gibi sorunlara
neden olabildiği; gelecekte daha özerk sistemlerin ortaya çıkabileceği
düşünüldüğünde, yapay zekâ ve etik ilkelerin sınırlarının net olması ve
şeffaflık ve hesap verebilirlik çerçevesi içinde değerlendirilmesi gerekliliği
ortaya çıkmaktadır.
Kitap Adı:
Etik Multidisipliner Bakış
Atıf Sayısı :
