Engellilik
değerlendirmesinde geleneksel tıbbi modelden uzaklaşılarak biyopsikososyal
yaklaşıma geçiş yapılmıştır. ICF modeli bu dönüşümde merkezi bir rolü
üstlenmiştir. ICF modeline göre engelliliğin yalnızca tıbbi tanı ile değil,
bireyin işlevselliği, katılım düzeyi ve çevresel–kişisel faktörlerle birlikte
değerlendirilmesi gerektiği belirtilmektedir. Bu bölümde zihinsel, işitsel,
görsel, fiziksel ve psikososyal engellilik alanlarında kullanılan ölçüm
araçlarının geçerlik, güvenirlik ve kültürel uyarlama süreçleri güncel
literatür ışığında tartışılmakta; WISC-V, Vineland-3, ABR, LittlEARS, LogMAR,
GMFCS, FIM, BDI-II, PANSS ve WHODAS 2.0 gibi araçların bilimsel temelleri ortaya
konmaktadır. Türkiye’de engellilik değerlendirme süreci ise yasal düzenlemeler,
özel gereksinim raporlaması ve standardizasyon gereksinimleri çerçevesinde ele
alınmakta, özellikle norm geliştirme, psikometrik uyarlama ve dijitalleşme
alanlarında güçlendirme ihtiyacı belirtilmektedir. Genel olarak kanıta dayalı
ölçüm araçlarının ve bütüncül değerlendirme yaklaşımının engellilik
sınıflandırması ve klinik karar süreçlerinde kritik öneme sahip olduğu vurgulanmaktadır.
Atıf Sayısı :