Hemodiyaliz tedavisi gören bireyler, diyaliz tedavileri
sırasında ve sonrasında yaşam kalitelerini olumsuz etkileyen yüksek bir semptom
yüküyle karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu bireylerde tedavi sürecinde yorgunluk,
kas krampları, vücut ağrıları, uykusuzluk, anksiyete ve depresyon gibi farklı
semptomlar ortaya çıkmaktadır. Bu süreçte en yaygın görülen, sıkıntı verici ve
yıpratıcı semptomlardan biri yorgunluktur. Yorgunluk hemodiyaliz hastalarını en
çok etkileyen semptom olmakla kalmayıp aynı zamanda kardiyovasküler olay ve
mortalite riskini de artırmakta ve hastaların yaşam kalitesini ciddi bir
şekilde etkilemektedir. Oldukça yaygın olmasına rağmen, yorgunluk diyaliz
popülasyonunda genellikle fark edilmeyen ve yeterince tedavi edilmeyen bir
semptomdur. Yeterli ölçüm yönteminin olmaması, sağlık hizmeti sağlayıcılarının
farkındalığının eksikliği ve yorgunluğun karmaşık patogenezi, yorgunluğu tedavi
etmek için etkili müdahalelerin geliştirilmesini engellemiştir. Bunun yanı
sıra yorgunluğun hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda yönetimi ile ilgili
kanıta dayalı rehberler de sınırlı sayıdadır. Bu rehberlere göre, hemşirelerin
geçerliliği kanıtlanmış bir araç kullanarak hastaların yorgunluğunu ve bu
yorgunluğun günlük yaşamlarını nasıl etkilediğini değerlendirmeleri, hastalara
ve ailelerine yorgunluğun yönetimine ilişkin eğitim ve danışmanlık vermeleri
önerilmektedir. Bu bağlamda, hemodiyaliz hastalarında yorgunlukla ilgili
yaşadıkları semptomların belirlenmesine ve yorgunluğun yönetimine ilişkin yeni
araştırmalar planlanması gerektiği düşünülmektedir.
Atıf Sayısı :