Azerbaycan halk oyunları, asırlardır bu topraklarda yaşayan
toplumun kültürel hafızasını, estetik anlayışını ve kolektif ruhunu yansıtan en
güçlü sanat biçimlerinden biridir. Her bir oyun, yalnızca eğlence ya da ritüel
değil, aynı zamanda tarihsel bir anlatı ve sosyokültürel bir belgedir. Bu
makalede Azerbaycan halk oyunlarının tarihsel süreç içindeki gelişimi ele
alınmaktadır. Öncelikle oyunların kökeni eski Türk boylarının dini
ritüellerine, doğa ile kurdukları ilişkiye ve savaş danslarına kadar götürülmektedir.
Daha sonra ortaçağ şehir kültüründe halk oyunlarının bayramlarda, düğünlerde ve
toplumsal şölenlerde nasıl önemli bir yere sahip olduğu incelenmektedir.
Özellikle “Yallı” ve “Köçəri” gibi oyunların halkın birlik ve dayanışma
duygusunu pekiştirdiği görülmektedir. Makalenin ikinci bölümünde Sovyet dönemi etkisi ele alınmış;
bu süreçte halk oyunlarının folklorik özelliğini kaybetmeden sahne sanatına
nasıl uyarlandığı tartışılmıştır. Sovyet ideolojisi altında kültürel ögeler
yeniden yorumlanmış, bir yandan kimlik vurgusu sınırlandırılmış, diğer yandan
da halk oyunlarının profesyonel topluluklar aracılığıyla geniş kitlelere
ulaşması sağlanmıştır. Bağımsızlık sonrası dönemde ise Azerbaycan halk
oyunlarının ulusal kimliğin inşasında ve kültürel diplomasi faaliyetlerinde önemli
bir rol oynadığı vurgulanmaktadır. Günümüzde bu oyunlar yalnızca folklorik miras olarak değil,
aynı zamanda UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listelerine aday gösterilen,
Azerbaycan’ın dünyaya tanıtımında güçlü bir araç olarak değerlendirilmektedir.
Ayrıca müzik, kostüm ve sahneleme unsurlarıyla birlikte halk oyunları, modern
kültürel projelere ve festivallere ilham vermektedir. Bu çalışma, Azerbaycan
halk oyunlarının tarihsel gelişimini, kültürel süreklilik içindeki rolünü ve
çağdaş dönemdeki yansımalarını inceleyerek, bu sanat biçiminin hem geçmişi
anlamada hem de geleceği inşa etmede taşıdığı önemi ortaya koymayı
amaçlamaktadır.
Kitap Adı:
Uluslararası Halk Oyunları Kongresi Bildiri Kitabı
Atıf Sayısı :
