Anadolu’da ateşin geleneksel danslarla ilişkisi önemli bir miras olmasına rağmen, bu ilişkinin yeterince incelenmemiş olması bu araştırmanın temel problemidir. Bu nedenle makale, Anadolu halk kültüründe doğrudan ateş ile ilişkili dansları belirlemek, bu danslarda ateşin üstlendiği işlevleri incelemek ve ateşin hangi sembolik anlamlarla kültürel bellekte yer aldığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ateş, insanlık tarihinin en eski dönemlerinden itibaren yalnızca bir doğa unsuru değil, aynı zamanda kutsallık, arınma, yaşam ve yeniden doğuşun sembolü olmuştur. Anadolu coğrafyasında da ateş kültü, çağlar boyunca farklı uygarlıkların inanç ve ritüellerinde merkezi bir rol üstlenmiştir. Hititlerden Urartulara, Friglerden Zerdüştlere ve Türk topluluklarına kadar birçok kültürde ateş; aileyi, bereketi, şifayı ve ilahi gücü simgeleyen kutsal bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Ateşin hareketli ve canlı doğası, birçok kültürde ateşin dansla özdeşleşmesine yol açmıştır. Anadolu gibi bir kültürler ve medeniyetler beşiğinde de ateş, dans ile ilişkilendirilmiş ve yılın belli günlerinde gerçekleşen Nevruz ve Hıdırellez gibi ritüelistik uygulamalar aracılığıyla kültürel bir miras olarak günümüze taşınmıştır. Bu ritüelistik uygulamalarda ateş çevresinde icra edilen geleneksel dansların yanı sıra, Anadolu’da kültürel, sosyal ve dini törenlerde doğrudan ateşle ilişkili danslara da rastlanmaktadır. Günümüzde Anadolu’da ateşle ilişkili danslar üç farklı bağlamda karşımıza çıkar: Köy seyirlik oyunlarında, dinî-tasavvufî ayinlerde ve eğlence amaçlı halk danslarında. Köy seyirlik oyunlarında ateş, dramatik anlatının hem aydınlatıcı hem de simgesel bir unsuru olarak kullanılırken, dinî danslarda ilahî aşkın ve manevî dönüşümün sembolüne dönüşmektedir. Halk dansları arasında yer alan ve doğrudan ateşle ilişkili olan Sinsin, Çayda Çıra, Mengi ve Ateşli Sırık Halayı gibi örneklerde ise ateş, eğlence ile inanç arasındaki sınırları aşarak cesaret, dayanıklılık, bereket ve uğurun kaynağı olarak işlev görmektedir. Bu bağlamda, Anadolu’da ateşle ilişkili danslar yani Anadolu ateş dansları hem kültürel belleği hem de toplumsal ve dini değerleri bir araya getiren çok boyutlu bir olguyu temsil etmektedir.