Türk Halk Oyunları Ve Kuzey Kıbrıs Türk Halk Oyunlarında Ortak Ve Farklı Kültürel Değerler
Anahtar Kelimeler
Türk halk oyunları, Anadolu’nun farklı bölgelerinde
tarihsel, sosyal ve coğrafik koşulların etkisiyle biçimlenmiş; toplumsal
yaşamın estetik ve sembolik bir yansıması olarak kültürel belleğin en güçlü
taşıyıcılarından biri haline gelmiştir. Halay, horon, zeybek, bar ve
karşılamalar gibi türler, eğlencenin ötesinde, toplumsal değerlerin aktarımı,
kimlik inşası ve kuşaklar arası sürekliliğin sağlanmasında işlevsel bir rol
üstlenmiştir. Anadolu merkezli bu zengin repertuar, tarihsel süreçte farklı
coğrafyalara taşınarak yeniden yorumlanmıştır. Kıbrıs adası, Akdeniz’in kesişim
noktası olması nedeniyle çok katmanlı bir kültürel yapıya sahiptir. Latin,
Bizans, Türk, Rum ve daha pek çok farklı topluluk etkilerinin birleştiği ada
kültürü, müzik ve dans geleneklerinin sürekli dönüşümüne zemin hazırlamıştır.
1571’de Osmanlı hâkimiyetinin başlamasıyla birlikte Anadolu’dan gerçekleşen
göçler sonucunda Türk kültürü bu çeşitliliğe eklemlenmiş; Oğuz/Türk boylarının
taşıdığı müzik ve oyun repertuarı ada halkı tarafından benimsenerek
özgünleşmiştir. Böylece ritmik ve melodik yapıda Anadolu ile sürekliliğini
koruyan, ancak çalgı, figür ve giysi tercihlerinde yerel çeşitlilik yansıtan
Kuzey Kıbrıs Türk halk oyunları ortaya çıkmıştır. Müzikal yapı bakımından her
iki coğrafyada da ortak ritmik ve melodik özelliklerin yanı sıra benzer çalgı
tercihleri öne çıkmaktadır. Oyunların hareket repertuarı incelendiğinde ise iki
kültürde ortak figürlerin bulunması yanında icra sürecinde farklılaşan
hareketlerin de dikkati çektiği görülmektedir. Giysi ve kostümler her iki
coğrafyada da kültürel kimliği yansıtan ve oyunun estetik yönünü destekleyen
unsurlar olarak önem taşımaktadır. Bu çalışma, Kıbrıs’ın kendi
tarihsel-kültürel dinamikleri içinde şekillenen oyun repertuarının, Anadolu
Türk halk oyunlarıyla etkileşim sürecini ele almakta ve iki coğrafya arasındaki
ortak ve farklı değerleri müzikal yapı, oyun hareketleri ve giysi bakımından
karşılaştırmalı olarak ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Bu kitabın bölümleri bulunmamaktadır.
Atıf Sayısı :