Kültürel Kodlardan Terapi Modeline: G-mdr Yöntemi İle Prozodik Okuma Ve Ritim Eğitimi Üzerine Bir Öneri
Anahtar Kelimeler
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ile Özgül
Öğrenme Güçlüğü (ÖÖG), çocukluk çağında yaygın olarak birlikte görülen ve
bireylerin dikkat, hafıza, okuma, yazma ve koordinasyon gibi temel becerilerini
olumsuz etkileyen iki önemli nörogelişimsel bozukluktur. Bu çocuklarda en sık
rastlanan güçlüklerden biri, okuma sürecinde ritim, vurgu ve tonlamayı kapsayan
prozodik okuma yetersizliğidir. Prozodik okuma becerisinin gelişimi, yalnızca
akademik performansı değil aynı zamanda çocuğun sosyal iletişim ve kültürel
etkileşim düzeyini de doğrudan etkilemektedir.
G-MDR terapisi, DEHB ve ÖÖG birlikteliği olan çocuklarda
prozodik okuma becerisini geliştirmeyi hedefleyen yenilikçi bir müdahale olarak
tasarlanmıştır. Bu yaklaşım, müzik terapisi ile dans terapi arasındaki
entegrasyonu kurarak ses, ritim, vurgu ve bedensel ifade gibi alanları bütüncül
bir çerçevede bir araya getirmeyi amaçlamaktadır. Katılımcıların bedensel
farkındalığını artırırken doğru nefes kontrolü, istikrarlı vurgu yapısı,
tonlama ve ritim akışını güçlendirmeyi amaçlamakta; bu süreç, prozodik hataların
temel belirleyicileri olan dil-motor entegrasyonunu hedefleyen bir modül olarak
işlev görmektedir. Yöntemin temel yaklaşımı, Türk halk oyunlarının ritmik
yapıları, deme çevirme geleneği ve yerel çalgıların (asma davul, bendir,
darbuka vb.) bütüncül bir şekilde kullanılması üzerine kuruludur. G-MDR’nin
ayırt edici yönü, prozodik okuma becerisini geliştirmeyi birincil hedef olarak
belirlemesi ve bu hedefi kültürel kodlarla harmanlanmış müzik-dans-ritim
bütünleşmesi aracılığıyla desteklemesidir. Program, sekiz haftalık oturumlar
şeklinde yapılandırılmıştır ve her seans; ısınma egzersizleri, deme çevirme
uygulamaları ve canlı müzik eşliğinde dans-ritim çalışmalarını içermektedir. Ayrıca ebeveyn katılımı ve ev ödevleri ile öğrenmenin pekiştirilmesi amaçlanmaktadır. Yöntem, Nordoff-Robbins, Orff-Schulwerk, Dalcroze ve Kodály
gibi müzik pedagojisi ve terapi modellerinden esinlenmekle birlikte, kültürel
aidiyet kazandırma boyutuyla ayrışmaktadır. Bu yönüyle GMDR, yalnızca bilişsel
ve akademik gelişime değil, aynı zamanda çocuğun kültürel kimliğini
güçlendirmesine ve toplumsal aidiyet duygusunun pekişmesine katkı sağlamayı
hedeflemektedir. Alanyazında yer alan dans-hareket terapisi ve müzik temelli
uygulamalardan farklı olarak, Türk halk oyunlarının sözlü ve ritmik yapısını
doğrudan prozodik okuma gelişimine uyarlaması açısından özgün bir katkı
sunmaktadır. Çalışmanın ilerleyen aşamalarında, önerilen seans protokolünün
uygulanması ve ön test-son test değerlendirmeleriyle yöntemin etkililiğinin
sınanması planlanmaktadır. DEHB ve ÖÖG tanılı çocuklara yönelik kültürel
temelli, bütüncül ve yenilikçi bir destekleyici eğitim yaklaşımı sunmakta ve eğitim,
terapi ve müzik alanında disiplinlerarası bir model önerisi getirmektedir.
Atıf Sayısı :