Apoptosis: Mechanisms, Regulation, And Biological Significance
Apoptoz, gelişim, doku homeostazı
ve organizmanın savunma mekanizmaları için hayati öneme sahip, yüksek derecede
düzenlenmiş ve evrimsel olarak korunmuş bir programlanmış hücre ölümü
biçimidir. Hasarlı, gereksiz veya potansiyel olarak zararlı hücrelerin inflamasyona
yol açmadan düzenli bir şekilde ortadan kaldırılmasını sağlayarak çok hücreli
organizmalarda fizyolojik dengeyi korur. Apoptoz, başlıca intrinsik
(mitokondriyal) ve ekstrinsik (ölüm reseptörü aracılı) yollar olmak üzere
birbirinden farklı ancak birbiriyle bağlantılı moleküler yolaklar aracılığıyla
yürütülür; her iki yol da hücre ölümünün temel yürütücüleri olan kaspazların
aktivasyonunda birleşir. Mitokondriler, hücresel stres sinyallerinin
entegrasyonunda ve hücre kaderinin belirlenmesinde, mitokondriyal dış membran
permeabilizasyonu ve apoptotik faktörlerin salınımı yoluyla merkezi bir rol
oynar. Apoptozun sıkı düzenlenmesi; BCL-2 ailesi proteinleri, apoptoz inhibitör
proteinleri, p53 gibi tümör baskılayıcılar ve hücre yaşamını destekleyen sinyal
yolakları dâhil olmak üzere çok katmanlı kontrol mekanizmaları ile sağlanır.
Apoptotik mekanizmaların bozulması; kanser, otoimmün hastalıklar,
nörodejeneratif hastalıklar ve viral enfeksiyonlar gibi birçok patolojinin
gelişimine katkıda bulunur. Bu bölümde apoptozun moleküler altyapısı,
düzenleyici ağları ve biyolojik önemi kapsamlı biçimde ele alınmakta; sağlık ve
hastalık bağlamındaki rolü ile terapötik bir hedef olarak taşıdığı potansiyel
vurgulanmaktadır.
Bu kitabın bölümleri bulunmamaktadır.
Atıf Sayısı :
