Bir Şehri Çocuklara Anlatmak: Görsel Okuryazarlık Bağlamında Budapest Böngésző Kitabının İncelenmesi
Anahtar Kelimeler
Resimli kitap olarak ara-bul
türündeki kitapların çocuk edebiyatı ve görsel okuryazarlık literatüründeki
konumu henüz derinlemesine tartışılmamıştır. Bulmaca-etkinlik yapısına da sahip
bu kitaplar, görsel yoğunluk ve saklı ögeler yoluyla çocuğun aktif bir
arayıcıya dönüşmesini sağlamakta; mekânsal ilişkiler kurma ve çok katmanlı
sahneleri anlamlandırma gibi bilişsel ve estetik süreçleri harekete
geçirmektedir. Bu çalışma, Zsolt Vidák’ın Budapest Böngésző - Streets of
Budapest (2023) adlı iki dilli ara-bul türündeki resimli kitabını görsel
okuryazarlık ve etkileşimli resimli kitap okuma yaklaşımları ışığında
inceleyerek, çağdaş çocuk edebiyatında bir şehrin çocuklara nasıl
anlatılabileceğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma deseninde
içerik analizi yöntemiyle kitabın metinsel ve görsel ögeleri ayrıntılı biçimde
incelenmiş; kitabın çizeri ve yazarı olan Zsolt Vidák ile de bir görüşme
gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi sonucunda beş temel tema
belirlenmiştir: okur katılımı ve çocuğa görelik, görsel anlatım ve mizah, kent
simgeleri ve kültürel aktarım, iki dilli yapı ve pedagojik boyut. Bulgular,
kitabın çocukların görsel okuryazarlığını, mekânsal algısını, kültürel
farkındalığını ve yaratıcılık becerilerini geliştirme potansiyeline sahip olduğunu;
iki dilli yapısının da dilsel farkındalıkları artırma ve farklı kültürlere
duyarlılık geliştirme açısından önemli olabileceğini göstermektedir. Çalışma,
ara-bul türünün pedagojik ve görsel değerine ilişkin literatürdeki boşluğa
odaklanmakta, çocuk edebiyatında görsel temelli nitelikli şehir anlatılarının
eğitim ve kültürel aktarım açısından taşıdığı olanaklara dikkat çekmektedir.
Kitap Adı:
Çocuk Edebiyatı Araştırmaları
Atıf Sayısı :
