Borsa İstanbul’da Fiyat Anomalilerinin Tespiti: İzolasyon Ormanı Algoritması İle Ampirik Bir Çalışma
Anahtar Kelimeler
Bu çalışma,
Borsa İstanbul (BIST) 30 Endeksi’nde yer alan hisse senetlerinin 13 Mart 2020
ile 31 Ekim 2025 tarihleri arasındaki günlük getirilerinde görülen fiyat
anomalilerini incelemektedir. Çalışmada, geleneksel istatistiksel yöntemlerin
aksine, verideki karmaşık desenleri öğrenebilen ve aykırı değerleri "az ve
farklı" olma özelliklerine göre izole eden İzolasyon Ormanı adlı
gözetimsiz makine öğrenmesi algoritması kullanılmıştır. Toplam 39.424 gözlem
noktası üzerinden yapılan analizde 770 adet fiyat anomalisine rastlanmıştır.
Araştırma bulguları, anomalilerin özellikle makroekonomik ve sistemik şok
dönemlerinde (TCMB başkan değişikliği ve deprem sonrası alınan düzenleyici
tedbirler gibi) yoğunlaştığını ve bu dönemlerde hisse senetlerinin çoğunda eş
zamanlı sapmalar yaşandığını ortaya koymaktadır. Bu sonuç, finansal piyasalarda
dışsal şokların fiyat oluşum mekanizmasını kısa vadede ciddi biçimde
bozabildiğini kanıtlamaktadır. İstatistiksel olarak anomali dönemlerinin mutlak
getirileri, normal dönemlerden anlamlı düzeyde farklı bulunmuştur. Sonuç olarak
çalışma, BIST 30'da fiyat oluşum süreçlerinin her zaman rasyonel olmadığını ve
piyasanın zayıf formda dahi etkin olmadığını göstererek, bu tür algoritmaların
risk yönetiminde güçlü bir erken uyarı aracı olarak kullanılabileceğini
kanıtlamaktadır.
Atıf Sayısı :