Sağlık alanında bilimsel
yayınların hızla artması, araştırmacı ve klinisyenlerin güncel kanıtlara
erişimini ve bu kanıtları klinik uygulamaya yansıtmasını giderek
zorlaştırmaktadır. Bu bağlamda sistematik derleme ve meta-analizler, belirli
bir araştırma sorusuna ilişkin var olan kanıtların yapılandırılmış,
şeffaf ve tekrarlanabilir yöntemlerle sentezlenmesini sağlayarak kanıta dayalı
tıbbın temel araçları haline gelmiştir. Ancak bu çalışmaların önemli bir
bölümü, yetersiz yöntem seçimi, şeffaf olmayan süreçler ve zayıf raporlama
nedeniyle eleştirilmektedir. Bu durum elde edilen sonuçların güvenilirliğini ve
bilimsel değerini de azaltmaktadır. Bu yazının amacı,
araştırmacılara meta-analiz yazım sürecinde yol gösterici bir çerçeve
sunmaktır. Bu yazıda, sistematik derleme ve meta-analiz yazım süreci PRISMA
2020 başta olmak üzere güncel metodolojik ve raporlama standartları
çerçevesinde ele alınmıştır. Makalede başlık ve özetten başlayarak yöntem, veri
analizi, bulgular, tartışma ve ek materyal bölümlerinin her biri için dikkat
edilmesi gereken temel ilkeler sunulmuş; literatür taramasının planlanması,
çalışma seçimi, yanlılık riskinin değerlendirilmesi, heterojenitenin analizi ve
sonuçların şeffaf biçimde raporlanmasına yönelik öneriler paylaşılmıştır.
Atıf Sayısı :