Akran Değerlendirme Yöntemleri: Kuramsal Temeller, Uygulama Modelleri Ve Güncel Tartışmalar
Anahtar Kelimeler
Bu çalışmada, bilimsel
yayıncılığın temel yapı taşlarından biri olan akran değerlendirme sisteminin
kuramsal temelleri, uygulama modelleri ve güncel tartışmaları ele alınmaktadır.
Tek kör, çift kör, açık/şeffaf hakemlik ile kademeli ve taşınabilir değerlendirme
modelleri karşılaştırmalı olarak incelenmiş; her bir yöntemin bağlama bağlı
olarak değişen güçlü ve sınırlı yönleri ortaya konmuştur. Tek kör model
pratiklik sağlamakla birlikte önyargı riski taşırken, çift kör sistemin
tarafsızlık ve fırsat eşitliğini güçlendirdiği değerlendirilmektedir. Açık
hakemlik uygulamalarının şeffaflığı artırdığı; ancak sosyal baskı ve
çekingenlik gibi yan etkiler doğurabildiği belirtilmiştir. Kademeli ve
taşınabilir değerlendirme modellerinin ise süreç verimliliğini artırdığı, ancak
etik şeffaflık gerektirdiği vurgulanmaktadır. Çalışmada ayrıca, yapay zekâ
araçlarının hem yazım hem de değerlendirme süreçlerine dâhil olmasının
oluşturduğu etik ve metodolojik tartışmalar ele alınmıştır. Yapay zekânın
destekleyici bir araç olarak kullanılabileceği; ancak nihai bilimsel ve etik
sorumluluğun insan araştırmacılar ve hakemlerde kalması gerektiği
vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, evrensel bir “ideal model” bulunmadığı, hakem
eğitimi, etik yönetişim ve disipline özgü model tercihlerinin sistematik
biçimde güçlendirilmesinin gerekliliği ifade edilmektedir. Bu çerçevede akran
değerlendirmenin, şeffaf, adil ve kapsayıcı bir yapıya doğru evrilmesi temel
hedef olarak önerilmektedir.
Bu kitabın bölümleri bulunmamaktadır.
Atıf Sayısı :
