Preprint makaleler, klasik dergi
temelli yayıncılığın hız, erişilebilirlik ve eşitlik açısından taşıdığı
sınırlılıkları azaltan, hakemlik öncesi açık bilim araçlarıdır. Hakem süreci
tamamlanmadan yazarların mülkiyetinde kalan makalenin çevrimiçi bir sunucuya
yüklenmesi ve herkes tarafından ücretsiz erişilebilmesi esasına dayanır.
Araştırma makalelerinin yanı sıra yöntem, protokol, veri seti ve yazılım
raporları da preprint olarak sunulabilir. Preprintler; bulguların hızlı ve
zaman damgalı biçimde yayılmasını, öncelik iddiasının güvence altına
alınmasını, topluluk geri bildirimiyle metnin bilimsel niteliğinin güçlenmesini
ve olası işbirliklerinin artmasını sağlar. Dijital obeject identifier (DOI)
atanması, kalıcı arşivleme ve erken atıf alma olanağı yaratır; açık erişim
özellikle düşük–orta gelirli ülkelerde bilimsel görünürlüğü belirgin biçimde
artırır. Bununla birlikte, hakemlikten geçmemiş, hatalı veya abartılı
sonuçların literatüre ve medyaya yansıma riski ile bazı dergilerin preprint
olarak yayımlanmış çalışmaları kabul etmemesi önemli sınırlılıklardır. Bu
nedenle preprint sistemleri, özellikle klinik alanlarda dikkatli ve sorumlu
biçimde kullanılmalı; araştırmacılar bu modelleri erken paylaşım ile hakemlik
sürecinin tamamlayıcı bir bileşeni olarak görmelidir.
Bu kitabın bölümleri bulunmamaktadır.
Atıf Sayısı :
