Endojeni ya da endogami, bilimsel yayıncılık alanında
çok sayıda anlama gelebilecek bir terimdir ve içsel bilimsel üretim ile
ilişkili bir kavramdır. Bazı yerlerde yazar endogamisi (Authorial
endogamy), iç yayın (Endogenous publication) ya da kendi kendine
yayın (Self-publishing) gibi isimlendirmeler ile karşımıza çıkabilir.
Editöryal endojeni, özü itibarı ile tartışmalı olup çıkar çatışmaları,
editör tarafsızlığı ve akran değerlendirme süreçlerinin bütünlüğü konusunda
soru işaretlerine yol açar. Kendi dergilerinde hiç yayın yapmayanlardan, kendi
dergilerinde yüksek oranda (>%50) yayın yapanlara kadar geniş bir yelpazede
gözlenebilir. Özellikle editöryal gücün yoğunlaştığı daha spesifik ve uzmanlık
gerektiren disiplinlerle ilgili dergilerde yüksek oranda tespit edilmektedir. Etik
kılavuzlar, editörlerin kendi dergilerinde yayın yapmasını açıkça yasaklamaz,
ancak dergilere katı prosedürler önerirler. Bu prosedürler, editör tarafından
gönderilen makalelerin bağımsız olarak ele alınması, çift-kör ya da açık akran
değerlendirmesi ve sürecin ve çıkar çatışmalarının şeffaf bir şekilde okuyucuya
açıklanmasını içerir. Öte yandan birçok dergi, editörlerin çıkar çatışmalarına
atıf yapan politikalardan yoksundur. Bilimsel dergilerin, çıkar çatışması
politikalarını editöryal endojeniyi içerecek şekilde genişletmesi ve
pratikte uygulaması önemli ve gereklidir.
Kitap Adı:
Bilimsel Makale Ve Yayıncılık Akademisyen El Kitabı
Atıf Sayısı :
