Birlikte Ebeveynlik Evi: Güçlü İlişki Evi Modelinin Anne Baba İlişkilerine Uyarlanması Ve Türkiye Bağlamında Eleştirel Değerlendirme
Anahtar Kelimeler
Bu çalışma, John Gottman’ın Sound Relationship House (Güçlü
İlişki Evi) modelini ebeveynlik ve birlikte ebeveynlik (coparenting) ilişkileri
bağlamında eleştirel
biçimde değerlendirir ve anne baba ilişkisine uyarlanmış bir “Birlikte Ebeveynlik Evi” çerçevesi önerir (Gottman & Silver, 1999;
Feinberg, 2002). Metin, modelin yedi katmanını ve taşıyıcı duvarlarını kuramsal
düzeyde inceler. Çift ilişkisinden, çocuk tarafında cereyan eden sonuçlara
uzanan yolları meta duygu felsefesi, duygu koçluğu, birlikte ebeveynliğin
kavramsallaştırması
ve ölçümü, aracılık mekanizmaları ve
duygusal güvenlik yaklaşımı üzerinden tartışır (Gottman & ark., 1996;
Feinberg & ark., 2012; Parkes & ark., 2019; Cummings & ark., 2012;
Rhoades, 2008; Hurrell & ark., 2017). Bu çerçevede ebeveynler arası çatışmanın
çocuk üzerindeki yansımalarını da güncel literatürle ilişkilendirir. Değerlendirme, “boşanma
öngörüsü” iddialarını yöntem açısından,
özellikle “çapraz doğrulama” (cross-validation), “aşırı uyum” (overfitting) ve “düşük yaygınlık” (low prevalence / low
base rate) sorunları üzerinden eleştirir. Türkiye bağlamında ise Batı merkezli
kabullerin açıklamakta yetersiz kaldığı örüntülere odaklanır. Ebeveynlik
rolleri, toplumsal cinsiyet dinamikleri, velayet asimetrisi, geniş aile müdahalesi
ve çatışma algısı
gibi etmenlerin modelin evrensellik iddialarını nasıl zayıflattığını gösterir (Erdemir Aşıkoğlu, Sağkal &
Özdemir, 2024; Özdemir & ark., 2020; Ulucan Özkan & Daşbaş, 2025; TÜİK,
2022). Metin, modelin ilişkisel istikrarı anlamadaki katkılarını kabul eder.
Buna karşın, yöntemsel
kusurları ve “öfkenin yıkıcı olmadığı” yönündeki tartışmalı bulguları ebeveynlik
bağlamında yeniden yorumlar. Önerilen yeni ev modelinde, ebeveynlik katını taşıyıcı
bir yapı olarak ekler ve bakım emeğini,
sosyal destek ağlarını ve kültüre duyarlı rol dağılımını (ve yaklaşımını) merkeze alır.
Kitap Adı:
Aile Sosyolojisinde Güncel Konular
Atıf Sayısı :
