Akut Apandisit: Etiyopatogenezden Güncel Tedavi Algoritmalarına Kapsamlı Bir Bakış
Anahtar Kelimeler
Akut apandisit (AA),
dünya genelinde acil abdominal cerrahi girişimlerin en sık nedenidir ve
günümüzde apendektomi halen en yaygın intraabdominal cerrahi müdahale olma
özelliğini korumaktadır. Geleneksel olarak progresif bir tablo olarak kabul
edilse de güncel veriler, hastalığın "komplike olmayan" ve
"komplike" olmak üzere iki farklı patofizyolojik seyir
izleyebileceğini göstermektedir. Bu derleme, Dünya Acil Cerrahi Derneği (WSES)
2020 ve Amerika İnfeksiyon Hastalıkları Derneği (IDSA) 2024 kılavuzları ışığında,
AA'nın etiyopatogenezini, klinik tanı araçlarını ve güncel tedavi
algoritmalarını incelemektedir. Hastalık insidansı 10-30
yaş grubunda pik yapmakta olup, erkeklerde yaşam boyu risk daha yüksektir
(%8.6'ya karşılık %6.7). Tanısal süreçte klasik fizik muayene bulgularının
(McBurney hassasiyeti, Rovsing, Psoas vb.) yanı sıra AIR ve RIPASA gibi klinik
skorlama sistemlerinin kullanımı, tanısal doğruluğu artırarak negatif
apendektomi oranlarını minimize etmektedir. Görüntülemede yetişkinler için
düşük doz intravenöz kontrastlı bilgisayarlı tomografi altın standart iken;
çocuk ve gebe popülasyonda ultrasonografi ve manyetik rezonans görüntüleme
öncelikli tercihtir. Tedavi yönetiminde laparoskopik apendektomi, düşük
komplikasyon oranları ile altın standart konumundadır. Bununla birlikte,
seçilmiş komplike olmayan vakalarda antibiyotik temelli non-operatif yönetim,
nüks riskleri (%40 seviyelerinde) hasta ile paylaşılmak kaydıyla güvenli bir
alternatif sunmaktadır. Sonuç olarak, modern AA yönetimi; doğru radyolojik
evreleme ve hasta bazlı, multidisipliner bir yaklaşımı gerekli kılmaktadır.
Kitap Adı:
Acil Tıpta Karın Ağrısı
Atıf Sayısı :
