Yeni Dinî Hareketlerin Sosyolojik Analizi: Modernlik, Küreselleşme Bağlamında Bir İnceleme
Anahtar Kelimeler
Modernleşme,
sekülerleşme, küreselleşme ve bireyselleşme süreçleri, dinî hayatın yapısını
dönüştürmüş; bu dönüşüm sonucunda “Yeni Dinî Hareketler” (YDH) olarak
adlandırılan oluşumlar dünya genelinde dikkat çekici bir görünürlük kazanmıştır
(Berger, 2001, s. 445). Özellikle II. Dünya Savaşı sonrasında Batı
toplumlarında ortaya çıkan bu hareketler, klasik dinî kurumların dışında
gelişen alternatif maneviyat biçimleri olarak değerlendirilmiştir (Wilson,
1990, s. 12). Bu çalışmada yeni dinî hareketlerin ortaya çıkış sebepleri,
sosyolojik temelleri, modern toplum içerisindeki işlevleri ve birey üzerindeki
etkileri ele alınmaktadır. Çalışmada sekülerleşme teorileri, Weberyen karizma
yaklaşımı, Berger’in çoğulculuk anlayışı ve postmodern din teorileri
çerçevesinde yeni dinî hareketlerin sosyolojik çözümlemesi yapılmıştır. Ayrıca
küreselleşme, dijitalleşme ve tüketim kültürünün YDH’ler üzerindeki etkisi
incelenmiştir. Araştırma sonucunda yeni dinî hareketlerin yalnızca “sapma” veya
“marjinal” yapılar olmadığı; modern insanın kimlik, aidiyet, anlam ve metafizik
arayışlarının bir sonucu olarak ortaya çıktığı görülmüştür (Luckmann, 1967, s.
89).
Atıf Sayısı :