Kronik Ağrılarda Egzersizin Rolü: Korku-kaçınma Döngüsünün Kırılması
Anahtar Kelimeler
Kronik
ağrı, üç aydan uzun süre devam eden ya da altta yatan doku hasarını aşan,
biyopsikososyal boyutları olan bağımsız bir klinik durum olarak
tanımlanmaktadır. Bu çalışma, konuyla ilgili literatürün taranması sonucunda
oluşturulmuş olup korku-kaçınma modeli çerçevesinde egzersizin rolünü
derlemektedir. Modele göre bireyler ağrı sonrası ya yüzleşme ya da kaçınma
yolunu seçmekte; kaçınma davranışı kısa vadede rahatlatıcı görünse de zamanla
fiziksel dekondisyon, santral sensitizasyon ve işlevsel kaybı derinleştirerek
kısır döngüyü pekiştirmektedir. Ağrı felaketi beklentisi, kinezyofobi ve
hipervigilans döngünün temel bileşenleri olarak öne çıkmaktadır. Egzersizin bu
döngüyü kırmada endojen opioid sistemini aktive ederek, beyin plastisitesini
destekleyerek ve öz-yeterliliği güçlendirerek etkili olduğu vurgulanmaktadır.
Kademeli egzersiz, kademeli maruz bırakma, psikolojik bilgi-temelli fizik
tedavi ve ağrı nörobilimi eğitimi gibi kanıta dayalı stratejilerin, bireysel
korku hiyerarşisine göre uyarlandığında kinezyofobi ve engelliliği anlamlı
ölçüde azalttığı gösterilmektedir. Sonuç olarak egzersiz, yalnızca fiziksel bir
müdahale değil, ağrı-tehdit ilişkisini kortikal düzeyde yeniden yapılandıran
çok katmanlı bir terapötik yaklaşım olarak değerlendirilmektedir.
Kitap Adı:
Multidisipliner Yaklaşımlarla Ağrı
Atıf Sayısı :
