Birden fazla ilacın eşzamanlı kullanımıyla ortaya çıkan ilaç
etkileşmeleri özellikle yaşlı bireylerde ve kronik hastalığı olanlarda klinik
açıdan önemli bir konudur. Dünyada ve ülkemizde analjezik ilaç kullanımı çok
yaygındır. Nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar (NSAİİ) ve parasetamol en çok
kullanılan analjezik ilaç gruplarıdır. Opioid analjezikler ise şiddetli ağrı
tedavisinde tercih edilirler. Analjezik
ilaçlarla etkileşmeler en sık görülen ve klinik açıdan en önemli etkileşmeler
arasındadır. Özellikle reçetesiz satılan NSAİİ ve parasetamol gibi
analjeziklerin yaygın bulunabilirliği ve algılanan güvenliği nedeniyle, bu
ilaçlarla kendi kendine tedavi yaygın hale gelmiştir. Potansiyel ilaç
etkileşmesinin farkında olmayan hastalar, bu ilaçları önerilenden daha yüksek
dozlarda veya kombinasyonlarda kullanabilirler. Bu da ciddi ilaç
etkileşmelerine yol açabilir. Saptanan potansiyel ilaç etkileşmelerinin dörtte
üçünden fazlasının NSAİİ-NSAİİ ve opioid-benzodiazepin kombinasyonu gibi klinik
etkinliğe katkısı düşük, ancak ciddi ilaç etkileşmelerine yol açabilecek
kombinasyonlardır ve bu ilaçlar aynı hekim tarafından reçete edilmiştir.
İlaçların birlikte reçetelenmesi gerekli olarak düşünülmüş ve tedaviye bilinçli
olarak eklenmiş olabilir. Ancak, bu reçeteleme klinisyenlerin yetersiz
farmakolojik bilgisinden ya da ilaç etkileşmelerini gözardı etmesinden de
kaynaklanabilir. Bunun önlenmesi için eğitim programları yapılarak farkındalık
oluşturulabilir. Ayrıca, bilgisayar programları kullanılarak olası ilaç
etkileşmelerinin önüne geçilebilir. Hekimler, bu ilaçların doğru kullanımı
konusunda danışmanlık sağlayarak, yaygın olarak kullanılan reçetesiz satılan
ağrı kesicilerle olası ilaç-ilaç etkileşimlerinden kaçınmalarına yardımcı
olabilirler.
Atıf Sayısı :