İlkokula Hazırbulunuşluğun Değerlendirilmesi

Yayın Yılı: 2026
Sayfa Aralığı : 259-275
Kitap Dili : Türkçe

Anahtar Kelimeler


İlkokula geçiş süreci, Bronfenbrenner’ın Ekolojik Sistemler Kuramı çerçevesinde çocuk için oyun odaklı bir habitattan kurallı ve akademik beklentilerin yüksek olduğu yeni bir yapıya geçişi simgeleyen bütünsel bir "ekolojik geçiş" olarak nitelendirilmektedir. Bu geçiş sürecinde çocukların okula hazırbulunuşluk düzeylerinin saptanması, çocukları "hazır olanlar" ve "olmayanlar" şeklinde etiketlemekten ziyade, sistemin çocuğun gelişimsel ihtiyaçlarına göre uyarlanmasını hedefleyen sistemli bir veri toplama ve yorumlama faaliyetidir. Sürecin sadece bilişsel veya okuma-yazma becerileriyle sınırlandırılmaması,  bütüncül, süreç odaklı, kültürel duyarlılığı olan ve üçgenleme yaklaşımıyla çok kaynaklı veri toplama ilkelerine dayanması gerekmektedir. Alan yazında hazırbulunuşluğun değerlendirilmesinde genel olarak formal (yapılandırılmış), informal (doğal/süreç odaklı) ve son dönemde öne çıkan dinamik değerlendirme olmak üzere üç temel metodolojik yaklaşım benimsenmektedir. Bu bağlamda, formal değerlendirme, Metropolitan Okul Olgunluğu Testi veya Marmara İlkokula Hazırbulunuşluk Ölçeği gibi standart araçlar vasıtasıyla çocuğu norm grubuyla kıyaslayarak olası gelişimsel riskleri nesnel biçimde saptamayı amaçlamaktadır. İnformal değerlendirme ise sistematik gözlemler, anekdot kayıtları, kontrol listeleri, portfolyolar ve oyun temelli teknikler aracılığıyla çocuğun doğal rutinleri içerisindeki gerçek performansını ekolojik geçerliliği yüksek bir biçimde izleme olanağı tanır. Son olarak, Vygotsky’nin Yakınsal Gelişim Alanı kuramına dayanan dinamik değerlendirme, öntest-öğretim-sontest metodolojisini uygulayarak çocuğun statik başarısını değil, yetişkin desteği (iskele kurma) eşliğindeki öğrenme potansiyelini ölçmekte; böylece öğrenme güçlükleri ile çevresel uyaran eksikliğini birbirinden ayırt etmeyi sağlamaktadır.

Kitap Adı: İlkokula Hazır Bulunuşluk Ve Uyum
Editor: Vedat Bayraktar
Yayın Yılı: 2026
Sayfa Sayısı: 281
DOI: 10.37609/akya.4304
Kitap Dili : Türkçe
Kitaba Git

Atıf Sayısı :