Endokrin aciller, kedi ve
köpeklerde kısa sürede yaşamı tehdit eden metabolik, kardiyovasküler ve
nörolojik bozukluklara yol açabilen, hızlı tanı ve etkin tedavi gerektiren
klinik tablolardır. Bu bölümde veteriner acil hekimliğinde en sık karşılaşılan
endokrin aciller olan diyabetik ketoasidoz, hiperozmolar hiperglisemik sendrom,
hipoglisemi ve insülinoma krizi, hipoadrenokortisizm krizi, hipokalsemi krizi,
tirotoksik kriz ve miksödem koması güncel bilgiler doğrultusunda kapsamlı
olarak ele alınmıştır. Her hastalık için etiyopatogenez, epidemiyoloji, klinik
bulgular, tanısal yaklaşım, acil stabilizasyon ilkeleri, sıvı ve elektrolit
tedavisi, hormon replasman stratejileri, monitörizasyon esasları ve prognozu
etkileyen faktörler ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Ayrıca hiperglisemik
krizlerde sıvı tedavisi ile insülin uygulamasının zamanlaması, hipoglisemide
hızlı glukoz replasmanı, Addison krizinde glukokortikoid ve mineralokortikoid
tedavisi, hipokalsemide kontrollü intravenöz kalsiyum uygulaması ile tiroid
kaynaklı acillerde hedefe yönelik medikal tedavi yaklaşımları klinik
algoritmalar doğrultusunda açıklanmıştır. Endokrin acillerin yönetiminde erken
tanı, hızlı kardiyovasküler stabilizasyon, elektrolit ve asit-baz dengesinin
düzeltilmesi, uygun monitörizasyon ve altta yatan tetikleyici nedenlerin eş
zamanlı tedavisinin mortaliteyi azaltan temel unsurlar olduğu vurgulanmıştır.
Bu bölüm, kedi ve köpeklerde endokrin acillerin tanı ve tedavisinde kanıta
dayalı, sistematik ve güncel bir klinik rehber sunmayı amaçlamaktadır.
Atıf Sayısı :