Metastaz,
kanser progresyonunun en kritik ve mortal evresini oluşturmakta olup, kansere
bağlı ölümlerin büyük bir kısmından sorumludur. Primer tümörler sıklıkla lokal
tedavilerle kontrol altına alınabilse de, metastatik hastalık sistemik yayılım
göstermesi nedeniyle tedavisi güç bir tablo ortaya koymaktadır. Metastaz; tümör
hücrelerinin primer odaktan ayrılması, invazyon, intravazasyon, dolaşımda
hayatta kalma, ekstravazasyon ve uzak dokularda kolonizasyon gibi çok aşamalı
ve karmaşık biyolojik süreçleri içermektedir. Bu süreçlerde
epitelyal-mezenkimal geçiş (EMT), hücresel göç mekanizmaları, adezyon
molekülleri, proteazlar ve çeşitli sinyal yolakları merkezi roller üstlenmektedir.
Ayrıca tümör mikroçevresi, stromal ve immün hücrelerle kurulan etkileşimler ile
premetastatik nişlerin oluşumu, metastatik hücrelerin hayatta kalmasını ve
kolonizasyon yeteneğini önemli ölçüde etkilemektedir. Dolaşımdaki tümör
hücreleri (CTC’ler) ve özellikle CTC kümeleri, metastatik başarı açısından
kritik öneme sahiptir. Bu derlemede metastazın hücresel ve moleküler temelleri,
hücre göç mekanizmaları ve metastatik kolonizasyon süreci güncel literatür
ışığında ele alınmıştır. Metastazın karmaşık biyolojisinin daha iyi
anlaşılması, gelecekte metastaza özgü tanı ve tedavi stratejilerinin
geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.
Kitap Adı:
Kanserde Güncel Konular
Atıf Sayısı :
