Diabetes mellitus, insülin sekresyonu ve/veya insülin
etkisindeki bozukluklar sonucunda gelişen, hiperglisemi ile karakterize, kronik
ve multisistemik bir metabolik hastalıktır. Dünya genelinde giderek artan
prevalansı nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunu oluşturan diyabet, başlıca
tip 1 ve tip 2 diabetes mellitus olmak üzere farklı alt tiplere ayrılmaktadır.
Tip 1 diyabet, pankreatik β-hücrelerin otoimmün yıkımına bağlı mutlak insülin
eksikliği ile karakterize edilirken; tip 2 diyabet, insülin direnci ve buna
eşlik eden progresif β-hücre disfonksiyonu ile tanımlanmaktadır. Diyabetin multifaktöriyel yapısı, hastalığın patogenezinin
ve komplikasyonlarının anlaşılmasında deneysel hayvan modellerinin kullanımını
vazgeçilmez kılmaktadır. Bu bölümde, diyabet araştırmalarında yaygın olarak
kullanılan deneysel hayvan modelleri sistematik bir yaklaşımla
sınıflandırılmıştır. Tip 1 diyabet için kimyasal olarak indüklenen,
kendiliğinden gelişen otoimmün, genetik ve virüsle indüklenen modeller
ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Tip 2 diyabet modelleri ise obez ve obez
olmayan genetik modeller, diyet ve kimyasal ajanlarla indüklenen modeller ile
β-hücre disfonksiyonunu temel alan genetik yaklaşımlar çerçevesinde
incelenmiştir. Sonuç olarak, bu bölümde ele alınan deneysel diyabet
modelleri, diyabetin moleküler temellerinin aydınlatılması, hastalığa bağlı
komplikasyonların mekanizmalarının anlaşılması ve yeni terapötik stratejilerin
geliştirilmesi açısından önemli deneysel sistemler sunmaktadır.
Kitap Adı:
Translasyonel Araştırmalarda Hastalık Modelleri Ve Analiz Yöntemleri
Atıf Sayısı :
