Sepsis teriminin tanımlaması yapılalı yaklaşık 2000 yıldan
fazla süre geçmiş olsa da klinik tanımlaması hali hazırda yakın zamanda
yapılmıştır. Küresel anlamda önemli sağlık sorunlarının başını çeken, yaygın ve
yıkıcı bir sendrom olarak ifade edilmektedir. Sepsisli hastalar için yıllık
bakım maaliyetinin 16,7 milyar dolar olduğu tahmin edilmektedir. Sepsis patojen
mikroorganizmaların ve toksik karakterdeki metabolitlerin dolaşım sistemi
içerisinde tüm vücuda yayıldığı buna doku perfüzyon bozukluğunun da eşlik
ettiği sistemik inflamatuvar yanıt ve sonrasında ortaya çıkan klinik tablo
olarak tanımlanabilir. Meydana gelen klinik tabloda enfeksiyona karşı gelişen
düzensiz bir konakçı yanıtı organ disfonksiyonuna ve çoklu organ yetmezliğine
sebep olarak canlı yaşamı için tehdit oluşturmaktadır. Sepsisin etiyolojisini
incelediğimizde gram (+) ve gram (-) birçok türden bakteri çeşidiyle birlikte
bazı mantar türlerinin bulunduğunu görmekteyiz. Sepsis çeşitli
mikroorganizmalar tarafından oluşabilir ancak en yaygın nedeni bakteriyel
etkenlerdir ve bunların yaklaşık %60-70’ ini gram negatif türlerden
kaynaklıdır. Sepsisin fizyopatolojisi oldukça kompleks ve karmaşıktır.
Mikroorganizmalara ait toksinler ve hücresel metabolitler dolaşım sisteminde
bulunan mononükleer fagositleri, vasküler endotel hücrelerini ve diğer
hücreleri uyararak kimyasal mediatörlerin salınımına neden olmaktadır. Sepsis
dünya genelinde hem insanlar üzerinde en fazla araştırmanın yapıldığı hem de
hayvanlarda deneysel çalışmaların en çok yapıldığı modeller içerisinde yer
alır. Deney hayvanlarında sıklıkla kullanılan modellemelere baktığımızda ise
temel olarak; endotoksemi sepsis modeli, canlı patojen sepsis modeli,
intraperitoneal sepsis modelleri, pnömoni sepsis modeli ve implantasyon sepsis
modeli olarak sıralanmaktadır. Sonuçta sepsis basit bir bakteriyemiden
başlayarak septik şoka ve ilerleyen aşamada çoklu organ yetmezliğine kadar
ulaşan önemli bir klinik tabloya dönüşebilmektedir. Sepsisin karmaşık
patofizyolojisini detaylı açıklayabilmek ve yeni tedavi stratejileri
geliştirmek için mevcut modelleri iyileştirmeye ve yeni deneysel sepsis
modelleri oluşturmaya odaklanmamız gerekmektedir.
Atıf Sayısı :