Parkinson
hastalığı (PD), geniş bir motor ve motor dışı semptom yelpazesiyle karakterize
olan ilerleyici bir nörodejeneratif bozukluktur ve mevcut tedavi yaklaşımları
yalnızca semptomatik iyileşme sağlamakta, hastalığın ilerleyişini
değiştirememektedir. Son yıllarda PD’nin mekanistik temellerini aydınlatmak ve
potansiyel terapötik müdahaleleri değerlendirmek amacıyla çok sayıda hayvan
modeli geliştirilmiştir. Bu modeller; farmakolojik ajanlar, nörotoksinler,
pestisitler, genetik manipülasyonlar, α-sinüklein aşılaması ve viral vektör
aracılı gen aktarımı gibi çeşitli yöntemlerle oluşturulmaktadır. Her ne kadar
hiçbir model PD’nin tam klinik ve patolojik özelliklerini bütünüyle yeniden
oluşturamasa da, motor ve motor dışı fenotiplerin belirli yönlerini taklit
ederek hastalığın biyolojik mekanizmalarına ilişkin kritik bilgiler
sağlamaktadırlar. Kemirgenler, insan dışı primatlar ve Drosophila
melanogaster ile Caenorhabditis elegans gibi memeli olmayan
organizmalar dahil olmak üzere geniş bir tür yelpazesinde geliştirilen bu
modeller, hem klasik hem de daha az çalışılmış deneysel paradigmaları
kapsamaktadır. Ayrıca, bu modeller PD’nin birincil patojenik özelliklerinin
yanı sıra mitokondriyal bozulma, otofajik disfonksiyon ve nöroinflamasyon gibi
ikincil patolojik süreçlerin incelenmesine de olanak tanımaktadır. Bu derleme,
Parkinson hastalığı araştırmalarında kullanılan geleneksel ve geleneksel
olmayan hayvan modellerine ilişkin kapsamlı ve güncel bir genel bakış sunmayı
ve araştırmacıların kendi bilimsel sorularına en uygun modeli seçmelerine
rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.
Kitap Adı:
Translasyonel Araştırmalarda Hastalık Modelleri Ve Analiz Yöntemleri
Atıf Sayısı :
