Serebral İskemide Moleküler Ve Hücresel Mekanizmalar
Anahtar Kelimeler
Serebral iskemi, beyin dokusuna giden kan akımının azalması
veya kesilmesi sonucu gelişen ve yüksek mortalite ile kalıcı nörolojik
sekellere yol açabilen karmaşık bir patofizyolojik süreçtir. İskemik inme, tüm
inme vakalarının büyük çoğunluğunu oluşturmakta ve küresel ölçekte önemli bir
sağlık yükü yaratmaktadır. Serebral iskemi/reperfüzyon (I/R) hasarı; enerji
metabolizmasının çöküşü, eksitotoksisite, iyon dengesinin bozulması, oksidatif
ve nitrozatif stres, nöroenflamasyon ve kan-beyin bariyeri disfonksiyonu gibi
birbiriyle ilişkili mekanizmaları içeren çok basamaklı bir kaskad ile
karakterizedir. Reperfüzyonun sağlanması, iskemik dokunun kurtarılması
açısından kritik olmakla birlikte, aşırı reaktif oksijen türleri üretimi ve
inflamatuvar yanıtın artışı nedeniyle ikincil hasarı da tetikleyebilmektedir.
Bu süreçte nekrozun yanı sıra apoptoz, nekroptoz, ferroptoz, piroptoz, otofaji
ve parthanatos gibi düzenlenmiş hücre ölüm yolları aktive olur. Ayrıca iskemiyi
takiben gelişen anjiyogenez, nörogenez ve sinaptogenez gibi onarım ve
plastisite mekanizmaları, fonksiyonel iyileşmenin temelini oluşturur. Bu
bölümde, serebral iskemi ve reperfüzyon hasarının hücresel ve moleküler
patofizyolojisi, zamansal ve mekânsal dinamikleriyle birlikte kapsamlı olarak
ele alınmıştır.
Kitap Adı:
Translasyonel Araştırmalarda Hastalık Modelleri Ve Analiz Yöntemleri
Atıf Sayısı :
