Deneysel Araştırmalarda İstatistiksel Analiz
Anahtar Kelimeler
Deneysel sinirbilimde elde edilen davranışsal ve
elektrofizyolojik ölçümler; çoğu zaman çok düzeyli karmaşık bir yapıya sahip
olup istatistiksel yöntemin doğru seçilmesini oldukça önemli hale getirir. Bu
bölümde, araştırma sorusunun türünden (fark/ilişki) başlayarak değişkenlerin
tanımlanması, grupların bağımlı/bağımsız yapısının belirlenmesi ve veri tipinin
sınıflandırılması üzerinden ilerleyen sistematik bir analiz akışı
sunulmaktadır. Nicel verilerde parametrik testlerin geçerliliği açısından
normallik varsayımı; histogram ve özellikle Q–Q grafiği gibi görsel araçlar ile
Shapiro–Wilk, Kolmogorov–Smirnov/Lilliefors ve Anderson–Darling gibi analitik
testler birlikte değerlendirilerek ele alınmaktadır. Örneklem büyüklüğünün
normallik testlerinin duyarlılığı üzerindeki etkisi vurgulanarak, kararın tek
bir p-değerine indirgenmemesi gerektiği belirtilmektedir. Varsayımlar makul
ölçüde sağlandığında t-testi, ANOVA ve Pearson korelasyonu gibi parametrik
yöntemler; ihlal durumlarında ise Mann–Whitney U, Wilcoxon, Kruskal–Wallis,
Friedman ve Spearman korelasyonu gibi parametrik olmayan alternatifler
önerilmektedir. Son olarak, çoklu karşılaştırmalarda post hoc yaklaşımların
rolü özetlenmiştir.
Atıf Sayısı :