Cerrahi bakım; metabolik stres,
inflamatuvar yanıt ve bağışıklık sistemi değişiklikleriyle seyreden, iyileşme
sürecinde beslenme desteğinin önemli rol oynadığı karmaşık bir süreçtir. Bu
süreçte uygulanan besin destekleri, doku onarımını destekleyen, bağışıklık
sistemini güçlendiren ve komplikasyon riskini azaltan doğal içeriklerdir. Kullanımları
bilimsel kanıtlara dayalı olarak giderek yaygınlaşmaktadır. Besin destekleri,
vitamin, mineral, amino asit ve diğer biyoaktif bileşenleri içeren, normal
beslenmeyi destekleyen ve sağlık durumunu olumlu yönde etkileyen tamamlayıcı ürünlerdir.
Kavram, 1980’lerde ortaya çıkmış ve 1989 yılında Dr. Stephen L. DeFelice
tarafından literatüre “nutrasötik” terimiyle kazandırılmıştır. Cerrahi bakım hastalarında doğal
formda tüketilen fonksiyonel gıdaların ve izole edilerek yüksek dozda
kullanılan nutrasötiklerin tıbbi besin destekleri olarak kullanımı ile ilgili
veriler literatürde bildirilmektedir. Bu bölümde, besin desteklerinin cerrahi
bakım sürecindeki yeri, türleri ve klinik uygulamalardaki önemi, literatür ve kanıta
dayalı rehberler doğrultusunda ele alınmıştır. Özellikle glutamin, arginin,
omega-3 yağ asitleri, probiyotikler ve mikrobesinlerin; metabolik stresin
azaltılması, bağışıklık fonksiyonlarının desteklenmesi ve iyileşmenin
hızlandırılmasında etkili olduğu, güncel araştırma sonuçlarıyla ortaya
konulmaktadır. Sonuç olarak, besin destekleri; cerrahi bakım sürecinde tedaviye
katkı sağlayan, bilimsel temellere dayanan geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulaması
olarak, disiplinler arası iş birliği ve bireyselleştirilmiş hemşirelik bakım
planları çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Atıf Sayısı :