Çay, tüm dünyada içme suyundan sonra tüketilen içeceklerin başında gelir ve içerdiği biyoaktif bileşenler sayesinde diş sağlığı üzerinde önemli etkileri bulunmaktadır. Ağız, diş ve insan sağlığında etkili olan bu biyoaktif maddeler arasında öne çıkan yapı, polifenollerdir. Polifenollerin arasında etkisiyle öne çıkan maddeler kateşinlerdir. Kateşinler arasında da öne çıkan yapılar epigallokateşin-3-gallat (EGCG) ve epikateşin-3-gallat (ECG)’tır. Yeşil çay, içerdiği EGCG gibi antiinflamatuar etkiye sahip güçlü antioksidanlarla diş çürüğü ve periodontal hastalıklar ve hatta ağız kanserlerinin önlenmesine katkıda bulunurken, siyah çay florür içeriği ile diş minesini güçlendirmektedir. Flor elementi, çay bitkisinin (Camellia sinensis) en fazla yapraklarında bulunur. Özellikle büyüme gelişme döneminde olan çocuklar ve hamile kadınlar yüksek dozda flor maruziyetinden korunmalıdır. Yüksek dozda alınılan flor beyinde nörotoksik etki yaparak bilişsel gelişimi olumsuz yönde etkiler. Ayrıca flor diş ve kemik gibi sert kalsifiye dokularda birikme eğilimi gösterir. Yüksek dozda flor alınımı dental florozise, ileri vakalarda ise iskeletsel florozis benzeri kronik flor toksisitesi gibi defekt ve hastalıklara sebep olabilir. Bununla birlikte, siyah çayın yüksek tanen içeriği diş renklenmesine ve sararmasına neden olabilir. Genel olarak çay az miktarda tüketildiğinde birçok yararlı etkiye sahip olsa da aşırı miktarda fazla tüketimi canlı sağlığı için zararlı olabileceği birçok hayvan çalışmalarında bildirilmiştir. Bu derleme, farklı çay türlerinin ağız, diş ve insan sağlığı üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerini inceleyerek, bu içeceğin ağız sağlığına olan faydalarını ve risklerini literatür eşliğinde değerlendirmektedir.
Atıf Sayısı :