Endodontide Mezenkimal Kök Hücre Kaynaklı Eksozomların Biyolojik Ve Terapötik Rolü
Anahtar Kelimeler
Diş pulpası, yüksek derecede innervasyon ve vaskülarizasyon
ile karakterize edilen, dişin canlılığını, duyusal fonksiyonlarını ve
bağışıklık yanıtlarını düzenleyen özelleşmiş bir bağ dokusudur. Geleneksel kök
kanal tedavisi, enfekte veya nekrotik pulpa dokusunun uzaklaştırılmasını esas
almakta ve dişin biyolojik canlılığının geri dönüşümsüz kaybı ile
sonuçlanmaktadır. Bu sınırlılıklar, pulpa–dentin kompleksinin biyolojik
fonksiyonlarını yeniden kazandırmayı amaçlayan rejeneratif endodonti
yaklaşımlarının geliştirilmesine zemin hazırlamıştır. Rejeneratif endodontide mezenkimal kök hücreler (MKH), doku
onarımını destekleyen temel hücresel bileşenler olarak öne çıkmaktadır. Son
yıllarda artan kanıtlar, MKH’lerin rejeneratif etkilerinin büyük ölçüde
parakrin mekanizmalarla, özellikle hücre dışı veziküller arasında yer alan
eksozomlar aracılığıyla gerçekleştiğini göstermektedir. Eksozomlar;
mikroRNA’lar, proteinler ve lipidler gibi biyolojik olarak aktif moleküller
taşıyarak inflamasyonun modülasyonu, anjiyogenez ve odontojenik farklılaşmanın
düzenlenmesinde kritik roller üstlenmektedir. Bu kitap bölümünde, eksozomların biyogenezi, biyolojik
özellikleri ve hedef hücrelerle etkileşim mekanizmaları ele alınmış; dental
pulpa kökenli ve diğer MKH kaynaklı eksozomların endodontik mikroçevredeki
etkileri in vitro ve in vivo çalışma bulguları ışığında
değerlendirilmiştir. Ayrıca, eksozomların biyomateryal ve skafold sistemleri
ile kombinasyonuna dayalı stratejiler, kontrollü salım ve mikroçevreye özgü
tasarım yaklaşımları çerçevesinde tartışılmıştır. Mevcut klinik çalışmaların sınırlılıkları ve translasyonel
zorluklar eleştirel bir bakış açısıyla incelenmiş;standardizasyon, eksozom
mühendisliği ve klinik uygulamaya yönelik gelecek perspektifleri sunulmuştur.
Sonuç olarak, eksozom temelli stratejiler, hücresiz ve biyolojik olarak
rasyonel yaklaşımlar olarak rejeneratif endodontinin geleceğinde önemli bir
potansiyel taşımaktadır.
Kitap Adı:
Güncel Endodonti Çalışmaları X
Atıf Sayısı :
