Vasküler Nedenli Karın Ağrıları: Mezenter Arter İskemi Ve Enfarktı
Anahtar Kelimeler
Mezenter
arter iskemisi (MAİ), bağırsak dokusunun akut veya kronik perfüzyon
yetersizliği sonucu gelişen, yüksek morbidite ve mortalite oranlarına sahip bir
vasküler patolojidir. Bu durum, superior mezenterik arter (SMA), inferior
mezenterik arter (İMA) ve çölyak trunk gibi ana mezenterik damarların
etkilenmesiyle karakterizedir. Akut mezenter iskemisi (AMİ), ani başlangıçlı
bir acil durum olup, bağırsak nekrozu ve septik şoka yol açabilir; kronik
mezenter iskemisi (KMİ) ise yavaş ilerleyen semptomlarla seyreder ve genellikle
aterosklerotik stenozla ilişkilidir. Bu bölümde, MAİ'nin etiyolojisi,
patofizyolojisi, klinik prezentasyonu, tanısal yaklaşımları, tedavi
stratejileri ve prognostik faktörleri, güncel uluslararası kılavuzlar temelinde
incelenmektedir. Etiyolojik
faktörler bakımından, AMİ'nin başlıca nedenleri arteriyel emboli (%40-50),
arteriyel tromboz (%20-30), non-oklüzif mezenter iskemisi (NOMİ) (%20-30) ve
mezenter ven trombozu (%5-15) olarak sınıflandırılır. Arteriyel emboli, atrial
fibrilasyon gibi kardiyak kaynaklıdır; tromboz ateroskleroz zemininde gelişir.
NOMİ hipoperfüzyonla, venöz tromboz hiperkoagülabiliteyle ilişkilidir. KMİ
genellikle aterosklerotik daralmaya bağlıdır. Patofizyolojik süreçte, iskemi
mukozal hasarla başlar ve transmural nekroza ilerler; KMİ'de kollateral dolaşım
kısmi koruma sağlar. Klinik bulgular nonspesifiktir: AMİ'de ani şiddetli ağrı,
KMİ'de postprandiyal ağrı ve kilo kaybı. Tanısal stratejilerde bilgisayarlı
tomografi anjiyografisi (BTA) altın standarttır; dupleks ultrason ve manyetik
rezonans anjiyografi alternatiflerdir. Tedavi multidisiplinerdir: AMİ'de
revaskülarizasyon ve cerrahi, KMİ'de stentleme. Prognoz erken müdahaleye
bağlıdır; tedavi edilmeyen AMİ'de mortalite %80-90'dır. Gelecek çalışmalar
yapay zeka destekli görüntüleme ve biyobelirteçlere odaklanmaktadır. Bu özet,
MAİ'nin klinik yönetimini bütüncül bir perspektiften sunar.
Bu kitabın bölümleri bulunmamaktadır.
Atıf Sayısı :
