Preimplantasyon genetik testi (PGT), tüp bebek (IVF)
uygulamalarında elde edilen embriyolarda tek gen hastalıklarının (PGT-M,
monogenik), translokasyon, delesyon/insersiyon veya inversiyon gibi kromozomal
yapısal yeni düzenlenimlerin (PGT-SR, structural rearrengement) ve kromozomal
sayı artış ya da azalışlarının (PGT-A, anöploidi) analizi için
kullanılmaktadır. PGT-A uygulamaları ile hedeflenen klinik fayda, embriyolar
arasında sayısal ve yapısal kromozomal anormallik taşımayanların transferi ile
uterin implantasyon oranını arttırmak ve fetal düşük oranı azaltmaktır.
Geleneksel olarak uygulanan PGT için invaziv yaklaşımla alınan hücre biyopsi
örnekleri test edilmekte iken, embriyolardan in-vitro şartlarda içinde
bulundukları kültür ortamına hücre dışı serbest DNA (cell free DNA, cfDNA)
salındığının saptanması üzerine embriyoların blastokist evresindeki harcanmış
kültür sıvısının (spent blastocyst media - SBM) invaziv olmayan bir yaklaşımla
(noninvaziv PGT, niPGT) alternatif bir genetik materyal kaynağı olabileceği
değerlendirilmiştir. NiPGT sonuçları, aynı embriyoya ait trofektoderm, iç hücre
kütlesi (inner cell mass, ICM) veya tüm blastokist test sonuçlarıyla
karşılaştırılmış ve zaman içerisinde test materyalinin uygunluğu (bilgi
vericilik yönünde yeterli oranda bulunuşu) ve kromozomal ploidi sonuçları
yönünden yüksek derecede anlamlı konkordans (uyum) gösteren veriler elde
edilmiştir. NiPGT uygulamasında SBM içerisinde embriyoya ait olmayan cfDNA
kontaminasyonunun engellemesi ve embriyoya ait cfDNA miktarını en üst düzeye
çıkarılması için optimum sürede uzatılmış bir embriyo kültürü zamanına ihtiyaç
vardır. Bu bölümde, SBM toplama protokolleri ve bilgi vericilik oranları, SBM
örneklerinin referans örnekler ile karşılaştırılmasına dayanan uyum oranları,
geleneksel PGT-A ve niPGT-A verilerinin karşılaştırılması, niPGT-A ile elde
edilen klinik sonuçlar, transferde embriyo önceliklendirmesi için niPGT-A’nın
potansiyel değeri ve SBM cfDNA kullanımındaki kısıtlılıklar ve zorluklar
tartışılmıştır.
Atıf Sayısı :