bireyler
ve toplum açısından ekonomik değerine ilişkin temel teorik yaklaşımlar, karar
süreçleri, getiriler ve eleştiriler sistematik biçimde ele alınmıştır. İlk
olarak, eğitim ile ekonomi arasındaki ilişki ele alınmış, eğitimin bireysel
üretkenliği artırarak ekonomik büyümeye katkıda bulunduğu ve bu sürecin çift
yönlü bir etkileşim barındırdığı vurgulanmıştır. Eğitim ekonomisinin, işgücü
piyasalarının yapısını anlamada ve eğitim politikalarının etkinliğini
değerlendirmede önemli bir araç olduğu belirtilmiştir. Bölümün ana gövdesi
beşeri sermaye teorisi üzerine inşa edilmiştir. Bu teoriye göre eğitim,
bireylerin bilgi, beceri ve yetkinliklerini artıran ve ekonomik getirisi olan
bir yatırım türüdür. Rasyonel birey varsayımı altında, eğitim kararı doğrudan
ve dolaylı maliyetlerle gelecekteki gelir farkının bugünkü değeri üzerinden
değerlendirilir. Bu kapsamda net bugünkü değer (NPV) hesabıyla yatırımın
kârlılığı analiz edilmektedir. Bölümde NPV formülü detaylı biçimde sunulmuş ve
özgün bir örnekle açıklanmıştır. Eğitim yatırımının birey yaşam döngüsündeki
yeri iki ana evrede ele alınmıştır: (1) ergenlik ve genç yetişkinlik döneminde
alınan resmi eğitim, (2) iş hayatı içinde gerçekleşen işbaşı eğitimler. Her iki
tür yatırımda da maliyet unsurları (doğrudan harcamalar, fırsat maliyeti) ve
getiriler (ücret artışı, istihdam güvencesi, beceri gelişimi) ayrı ayrı
irdelenmiştir. TÜİK verileri kullanılarak Türkiye özelinde güncel eğitim
maliyeti hesaplamaları ve bölgesel eşitsizlik örnekleri sunulmuştur. Son
bölümde, beşerî sermaye teorisine getirilen eleştiriler açıklanmıştır. Eğitim
yatırımlarının yalnızca bireysel gelir artışı ile ölçülmesinin eksik olduğu,
sosyal bütünleşme, demokratik katılım ve yaşam doyumu gibi çok boyutlu çıktılar
ürettiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak bu
bölüm, eğitim ekonomisini yalnızca piyasa odaklı bir yatırım kararı olarak
değil, aynı zamanda toplumsal refah, eşitlik ve sürdürülebilir kalkınma
açısından çok boyutlu bir süreç olarak değerlendirmektedir.
Bu kitabın bölümleri bulunmamaktadır.
Atıf Sayısı :
