Farmakokinetik temelde vücudun
ilaca ne yaptığını inceleyen bilim dalıdır. Temel olarak emilim (absorbsiyon), dağılım (distribüsyon), metabolizma
(biyotransformasyon), atılım
(eliminasyon) olmak üzere dört ana süreçten oluşur ve ADME kısaltmasıyla ifade
edilir. Emilim ilacın
uygulandığı yerden (oral, parenteral, deri gibi) kan dolaşımına geçişidir.
Emilimin hızı ise birçok faktöre göre değişiklik göstermektedir. Dağılım
ilacın kan dolaşımı
aracılığıyla dokulara yayılmasıdır. Bu süreçte kan proteinlerine bağlanma,
dokuların ilaca olan ilgisi ve kan-beyin bariyeri gibi faktörler önemli bir
yere sahiptir. Dağılım hacmi (Vd), ilacın vücutta ne kadar geniş alana
yayıldığını gösterir. Metabolizma
(biyotransformasyon) ilacın genellikle karaciğerde kimyasal olarak
değiştirilmesidir. Bu süreçte enzimler (özellikle sitokrom P450 sistemi) önemli
rol oynar. Bazı ilaçlar daha etkili hale gelirken bazıları daha etkisiz hale dönüşmektedir.
Amaç, ilacı daha suda çözünür
hale getirerek atılımını kolaylaştırmaktır. Atılım (eliminasyon) ilacın ve
metabolitlerinin vücuttan uzaklaştırılmasıdır. En yaygın yol böbrekler (idrar)
olsa da safra, ter, tükürük ve akciğerler de atılım sürecinde rol oynar.
Kitap Adı:
Temel Veteriner Farmakoloji
Atıf Sayısı :
