Toksikoloji,
kimyasal, biyolojik ve fiziksel maddelerin canlı organizmalar üzerindeki
zararlı etkilerini inceleyen disiplinlerarası bir bilim dalıdır. Bu bölümde
toksikolojinin tanımı, tarihsel gelişimi ve alt dalları ele alınarak toksik
maddelerin organizma üzerindeki etkilerinin anlaşılmasına yönelik temel
kavramlar açıklanmıştır. Zehir (toksik madde) kavramı; bir maddenin organizmaya
alındığında biyolojik işlevleri bozarak zararlı etkiler oluşturması şeklinde
tanımlanmakta olup, bir maddenin zehir olarak değerlendirilmesinde en önemli
belirleyici faktör doz olarak kabul edilmektedir. Doz–toksisite ilişkisi, bir
maddenin oluşturacağı etkinin maruz kalınan miktarla ilişkili olduğunu ortaya
koymakta ve güvenli kullanım sınırlarının belirlenmesinde temel bir rol
oynamaktadır. Toksik etkilerin ortaya çıkmasında maruziyet süresi ve sıklığı da
önemli olup perakut, akut, subakut, subkronik ve kronik toksisite tipleri
zehirlenmenin gelişim sürecini açıklamaktadır. Ayrıca zehirlenmelerin
oluşumunda etken, konak ve çevre faktörlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.
Toksik maddenin özellikleri, hayvanın türü, yaşı, fizyolojik durumu ve çevresel
koşullar toksisite düzeyini etkileyen temel unsurlar arasında yer almaktadır. Bu
bölümde ele alınan temel toksikoloji bilgileri, veteriner hekimlik
uygulamalarında zehirlenmelerin önlenmesi, ilaçların güvenli ve bilinçli
kullanımı ile çevresel risklerin doğru şekilde değerlendirilmesi açısından
önemli bir bilimsel altyapı oluşturmaktadır.
Kitap Adı:
Temel Veteriner Farmakoloji
Atıf Sayısı :
