Explainable Artificial Intelligence In Oral And Maxillofacial Radiology: From Black-box Algorithms To Clinically Trustworthy Imaging
Bu bölüm; Ağız, Diş ve Çene Radyolojisinde
Açıklanabilir Yapay Zeka (Explainable Artificial Intelligence, XAI) kavramını
kapsamlı bir şekilde ele almakta ve yapay zeka tabanlı görüntüleme
sistemlerinin şeffaflığını, yorumlanabilirliğini ve klinik güvenilirliğini
artırmadaki rolünü açıklamaktadır. Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT)
başta olmak üzere, dentomaksillofasiyal görüntülemede yapay zekanın giderek
artan kullanımı ve geleneksel "kara kutu" derin öğrenme modellerinin
sınırlılıkları tartışılmaktadır. Makine öğrenmesi, derin öğrenme ve evrişimsel
sinir ağlarının temel prensipleri açıklandıktan sonra yorumlanabilirlik,
şeffaflık, güvenilirlik ve hesap verebilirlik gibi XAI ilkeleri ayrıntılı
olarak incelenmektedir. Grad-CAM, SHAP, saliency map, attention map ve LIME
gibi yaygın açıklanabilirlik yöntemleri tanıtılmakta ve klinik kararların
anlaşılmasına katkıları değerlendirilmektedir. Ayrıca açıklanabilir yapay
zekanın; hava yolu analizi, KIBT segmentasyonu, temporomandibular eklem
değerlendirmesi, periapikal lezyon saptanması, mandibular kanal lokalizasyonu
ve ortodontik görüntüleme gibi güncel klinik uygulamaları ele alınmaktadır.
Bölümde etik ve medikolegal boyutlar ile güvenilir yapay zeka,
kişiselleştirilmiş radyoloji, açıklanabilir derin öğrenme ve insan–yapay zeka
iş birliği gibi geleceğe yönelik yaklaşımlar da tartışılmaktadır.
Kitap Adı:
Contemporary Approaches In Oral And Maxillofacial Imaging And Diagnosis
Atıf Sayısı :
