Türkiye’de Orta Vadeli Mali Plan Ve Bütçe Disiplini: Kurumsal Yapı, Uygulamalar Ve Sorunlar

Yayın Yılı: 2026
Sayfa Sayısı: 1-18
Kitap Dili : Türkçe

Anahtar Kelimeler


Bu çalışma, Türkiye'de orta vadeli mali plan (OVP) ve orta vadeli mali plan (OVMP) uygulamalarını, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile şekillenen kurumsal yapı ekseninde incelemektedir. 2001 krizi sonrasında benimsenen çok yıllı bütçeleme anlayışı, mali saydamlık ve stratejik kaynak tahsisi ilkelerini bütçe sürecine yerleştirmiş olmakla birlikte, hedeflenen büyüme, enflasyon, bütçe açığı ve borç stoğu değerleri ile gerçekleşmeler arasındaki sistematik sapmalar, kurumsal tasarım ile uygulama gerçekliği arasında yapısal bir asimetrinin varlığına işaret etmektedir. Çalışma üç özgün katkı sunmaktadır: 2018-2024 dönemine ait hedef-gerçekleşme sapmalarının ortalama mutlak hata (MAE) yöntemiyle nicelleştirilmesi, 2018 cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçişin bütçe kurumları üzerindeki etkisinin öncesi/sonrası karşılaştırmasıyla analiz edilmesi ve Romanya ile Polonya gibi kurumsal açıdan Türkiye'ye yakın geçiş ekonomilerinin karşılaştırma grubuna dahil edilmesi. Bulgular, incelenen dönemde bütçe açığı sapmasının MAE olarak 0,87 yüzde puan düzeyinde kaldığını, ancak enflasyon tahminlerindeki sapmaların (2022'de 63,8 yüzde puana ulaşan) mali çerçevenin öngörü güvenilirliğini ciddi biçimde zayıflattığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, cumhurbaşkanlığı sistemine geçişin bütçe koordinasyonunu hızlandırırken parlamento denetimini işlevsel olarak sınırladığı belirlenmiştir. Bölüm, kamu seçimi teorisi temelinde bir kavramsal çerçeve sunarak bağımsız mali kurumların güçlendirilmesine yönelik ülkeye özgü politika önerileriyle sona ermektedir.

Bu kitabın bölümleri bulunmamaktadır.

Atıf Sayısı :