Multipl skleroz (MS), santral sinir
sisteminde immünolojik disregülasyon, inflamasyon, demiyelinizasyon ve
ilerleyici nörodejenerasyonla seyreden; motor, duyusal, otonomik ve bilişsel
sistemleri eşzamanlı etkileyebilen kronik bir nörolojik hastalıktır. Ağrı ise
tek bir nosiseptif uyarının pasif biçimde beyne iletilmesinden ibaret değildir;
Kapı Kontrol Teorisi ve nöromatriks modeli, ağrı deneyiminin duyusal girdi,
spinal ve supraspinal modülasyon ile bilişsel-duygusal süreçlerin ortak çıktısı
olduğunu ortaya koymuştur. MS ile ağrı arasındaki ilişki bu zeminde anlaşılır
hale gelir: hastaların yaklaşık %63'ünde görülen ağrı, hastalığın periferinde
yer alan ikincil bir yakınma değil; nöroinflamasyon, demiyelinizasyon, santral
sensitizasyon, nöromotor disregülasyon ve psikososyal süreçlerin kesişimindeki
merkezi bir klinik problemdir. En sık fenotipler nöropatik ekstremite ağrısı,
sırt ağrısı, Lhermitte belirtisi, ağrılı tonik spazmlar ve trigeminal
nevraljidir; prevalans progresif formlarda ve kadın hastalarda daha yüksektir.
Mekanizmalar arasında proinflamatuvar sitokinler, ektopik ateşleme ve ephaptik
iletim, inen inhibitör sistemlerin zayıflaması, spastisiteye bağlı sekonder
biyomekanik yüklenme ve kortikal reorganizasyon yer alır. Ağrı; yorgunluk, uyku
bozukluğu, depresyon ve bilişsel güçlüklerle iki yönlü etkileşerek mobiliteyi,
çalışma kapasitesini ve yaşam kalitesini kısıtlar. Yönetimin temeli, fenotip
temelli değerlendirme ile farmakolojik tedaviyi rehabilitasyon, psikolojik
destek ve hasta eğitimiyle birleştiren multidisipliner bakımdır.
Kitap Adı:
Multidisipliner Yaklaşımlarla Ağrı
Atıf Sayısı :
