Ağrının Nöroimmün Düzenlenmesinde Sitokinlerin Rolü: Moleküler Mekanizmalardan Klinik Uygulamalara
Anahtar Kelimeler
Bu bölüm,
ağrının yalnızca nosiseptif sinyallerin iletiminden ibaret olmadığını; sinir
sistemi ile immün sistem arasındaki dinamik etkileşimler sonucunda şekillenen
karmaşık bir nöroimmün süreç olduğunu güncel moleküler veriler ışığında ele
almaktadır. Sitokinlerin periferik ve merkezi sinir sistemindeki biyolojik
etkileri; proinflamatuvar ve antiinflamatuvar sitokinlerin ağrı
mekanizmalarındaki rolleri, glial hücre aktivasyonu, kemokin aracılı hücreler
arası iletişim, iyon kanalları ve NMDA reseptörlerinin modülasyonu ile birlikte
ayrıntılı olarak incelenmektedir. Ayrıca mikroglia–astrosit etkileşimi, santral
sensitizasyon, epigenetik düzenleme mekanizmaları ve nöroendokrin stres yanıtı
gibi kronik ağrının gelişiminde etkili hücresel ve moleküler süreçler bütüncül
bir yaklaşımla değerlendirilmektedir. Bölümde romatoid artrit, diyabetik
nöropati, fibromiyalji, kompleks bölgesel ağrı sendromu ve multipl skleroz gibi
farklı klinik ağrı fenotiplerinde sitokin profillerinin tanısal ve tedaviye
yönelik önemi tartışılmaktadır. Güncel literatür doğrultusunda hazırlanan bu
bölüm, ağrının nöroimmün biyokimyasına ilişkin temel mekanizmaları açıklarken,
sitokin hedefli tedavi stratejilerinin gelecekteki potansiyeline de ışık
tutmaktadır.
Atıf Sayısı :