Köpeklerin monositik ehrlichiosisi (CME),
Ehrlichia canis tarafından oluşturulan ve dünya genelinde yaygın olarak
görülen, kene kaynaklı sistemik bir enfeksiyondur. Hastalık, başta kahverengi
köpek kenesi (Rhipicephalus sanguineus) aracılığıyla bulaşmakta olup tüm ırk ve
yaş gruplarındaki köpekleri etkileyebilmektedir. CME; akut, subklinik ve kronik
olmak üzere üç klinik evrede seyretmekte ve hastalığın şiddeti ilerleyen
evrelerde belirgin şekilde artmaktadır. Akut faz genellikle ateş, depresyon,
lenfadenomegali ve kanama eğilimi ile karakterize edilirken, kronik evrede
pansitopeni, şiddetli hemorajiler ve yüksek mortalite oranları ön plana
çıkmaktadır. Hematolojik olarak trombositopeni, non-rejeneratif anemi ve
lökopeni hastalığın temel laboratuvar bulguları arasında yer almakta; kronik
evrede ise kemik iliği baskılanmasına bağlı pansitopeni gelişebilmektedir.
Biyokimyasal açıdan özellikle karaciğer enzimlerindeki yükselme,
hipoalbüminemi, hiperglobulinemi ve renal fonksiyon bozuklukları CME ile
ilişkilendirilmektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalar, karaciğer ve böbrek
hasarının erken belirlenmesinde yeni biyobelirteçlerin potansiyel rolüne dikkat
çekmektedir. CME tanısı; epidemiyolojik öykü, klinik ve klinikopatolojik
bulgular ile serolojik ve moleküler testlerin birlikte değerlendirilmesine
dayanmaktadır. Serolojik testler maruziyeti gösterirken, polimeraz zincir
reaksiyonu aktif enfeksiyonun saptanmasında yüksek duyarlılık ve özgüllük
sunmaktadır. Tedavide temel yaklaşım, etkenin eliminasyonu ve klinik iyileşmenin
sağlanmasıdır. Doksisiklin, CME tedavisinde ilk tercih edilen antibiyotik olup,
rifampisin belirli olgularda alternatif bir seçenek olarak
değerlendirilmektedir. Bu bölümde CME’nin epidemiyolojisi, klinik bulguları,
tanısal yaklaşımları ve tedavi stratejileri güncel literatür ışığında kapsamlı
biçimde ele alınmıştır.
Atıf Sayısı :