Kromatik Eşikler: Türk Resmi Ve Sinemasında Turuncunun Fenomenolojisi
Anahtar Kelimeler
Bu çalışma,
turuncu rengini Türk resminde ve bunun sinemasal görselliğe uzanan
yansımalarında fenomenolojik, kültürel ve atmosferik bir kategori olarak ele
almaktadır. Rengi biçimci, simgesel ve salt optik yorumların ötesine taşıyan çalışma,
turuncuyu modernist renk kuramı,
fenomenoloji ve görsel kültür çalışmalarıyla bütünleşen disiplinlerarası
bir çerçevede konumlandırır. Wassily Kandinsky, Johannes Itten, Josef Albers, Maurice
Merleau-Ponty ve Gaston
Bachelard’ın kuramsal katkılarından hareketle, makale turuncuyu sabit bir kromatik
özellikten ziyade bedensel
ve mekânsal bir deneyim olarak
kavramsallaştırır. Osman Hamdi Bey, Şeker Ahmed Paşa, Hoca Ali Rıza, Halil Paşa
ve Hüseyin Avni Lifij gibi geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemi ressamlarının
eserlerine ve bunların Nuri Bilge Ceylan, Semih Kaplanoğlu ve Zeki Demirkubuz
gibi yönetmenlerin sinemasal dilindeki yankılarına biçimsel ve fenomenolojik
analizlerle yakından yaklaşan çalışma, turuncunun tarih-ötesi bir duyusal eşik
olarak işlediğini ileri sürer. Turuncu, anlatı ve simgesel yorumdan önce algıyı
yapılandırır; beden, hafıza, peyzaj ve kültürel dönüşüm arasında aracılık eder.
Rengin deneyimsel ontolojisini öne çıkaran bu çalışma, Merleau-Ponty’nin algı
fenomenolojisi, Vivian Sobchack’ın sinematik bedenlenme analizi ve Gilles Deleuze’ün zaman-imge kavramından yararlanır. Bu yaklaşımlar, rengi hem algısal hem
kültürel bir olgu olarak anlamayı mümkün kılar.
Kitap Adı:
Plastik Sanatlarda Renk
Atıf Sayısı :
