Epigenetik, DNA dizisinde
herhangi bir değişiklik olmaksızın gen ifadesinde meydana gelen ve hücre
bölünmeleriyle kalıtılabilen değişiklikleri inceler. Bu bölüm, epigenetik
düzenlemenin dört temel moleküler mekanizmasını, DNA metilasyonu ve
demetilasyon dinamiği, histon modifikasyonları ve histon kodu, kodlamayan
RNA'lar ile epitranskriptomik, kromatin yeniden düzenlenmesi ve üç boyutlu
genom organizasyonu ayrıntılı biçimde ele almaktadır. Ardından bisülfit temelli
dizileme (WGBS, RRBS), ChIP-seq, CUT&Tag, ATAC-seq, tek hücre yaklaşımları
ve 3C/Hi-C teknikleri gibi temel araştırma yöntemleri tanıtılmaktadır.
Gelişimsel süreçlerdeki epigenetik düzenleme, genomik damgalama (Prader-Willi
ve Angelman sendromları) ile X kromozomu inaktivasyonu örnekleri üzerinden
açıklanmakta; transgenerasyonel epigenetik kalıtım, intergenerasyonel
kalıtımdan ayrılarak hayvan modelleri (Agouti, endokrin bozucu kimyasallar) ve
insan epidemiyolojik verileri (Hollanda Açlık Kışı, Överkalix) ışığında
eleştirel bir çerçevede tartışılmaktadır. Bölümün son kısmı, epigenetik
düzensizliklerin kanser, nörogelişimsel ve nörodejeneratif bozukluklar ile
metabolik hastalıklardaki rolüne; FDA onaylı epigenetik ilaçlara (DNMT, HDAC,
EZH2 ve IDH inhibitörleri), klinik gelişim aşamasındaki yeni ajanlara,
kombinasyon tedavilerine ve CRISPR-dCas9 tabanlı epigenom mühendisliğine
ayrılmıştır. Epigenetik saatler, kişiselleştirilmiş tıpta biyobelirteç
kullanımı ve alanın etik boyutu da değerlendirilmektedir.
Kitap Adı:
Genetik
Atıf Sayısı :
