Dijital Dönüşüm Kıskacında Beşeri Sermaye: Türkiye’de Beyin Göçünün Nedenleri Ve Sonuçları
Anahtar Kelimeler
Dijitalleşmenin
etkisiyle içinde bulunduğumuz dijital dönüşüm sürecinde, Türkiye gibi
gelişmekte olan ülkelerde, küresel hareketliliğinin artmasıyla birlikte nitelikli
işgücünün "beyin göçü" riski de beraberinde gelmektedir. Bu çalışma,
Türkiye özelinde son on yılda ivme kazanan beyin göçü olgusunu, dijitalleşmenin
yarattığı yeni işgücü piyasası dinamikleri üzerinden teorik bir perspektifle
analiz etmeyi amaçlamaktadır. Özellikle 2000’li yıllar itibariyle artış
gösteren beyin göçü Türkiye’de beşeri sermaye stokunda hızla azalmaya neden
olmaktadır. Bu azalışın, nitelikli işgücü temini üzerinde kısıtlayıcı etki
yaratması muhtemeldir. Türkiye için beyin göçünün neden ve sonuçlarının
incelendiği bu çalışmada, beyin göçü oranları ile dijital dönüşüm, Ar-Ge
harcamalarının GSYH içindeki payı, işsizlik oranı, istihdam oranı ve
uluslararası göç rakamları arasındaki ilişkiler ele alınarak Türkiye’nin yıllar
içindeki durumunun ve değişimlerinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Yapılan
veri analizi neticesinde Türkiye’de son yıllarda yükseköğretim mezunları
artmasına rağmen beyin göçü oranlarında artışlar yaşandığı, göç eden nüfusta
yükseköğretim mezunlarının çok yüksek paya sahip olduğu, yetiştirilen gençlerin
sermaye olarak başka ülkelere gidişi bulguları elde edilmiştir. Sonuç olarak
Türkiye'nin dijital dönüşüm hedeflerine ulaşabilmesinin nitelikli insan gücünün
geliştirilmesine ve ülkede kalmasını sağlayacak ekonomik koşulların
güçlendirilmesine bağlı olduğu anlaşılmaktadır. Mevcut politika önerileri ile
nitelikli iş gücü kaybı önlenerek beyin göçünde azalmalar sağlanması,
Türkiye’nin hedeflediği dijital dönüşüm sürecinden daha doğru fayda sağlanacağına
işaret etmektedir.
Atıf Sayısı :