Sınıf Yönetimi Ve Davranış Destek Sistemleri

Yayın Yılı: 2026
Sayfa Aralığı : 119-138
Kitap Dili : Türkçe

Anahtar Kelimeler


Bu bölümde, kaynaştırma ve özel eğitim ortamlarında sınıf yönetimi ve davranış destek sistemleri ele alınmıştır. Olumlu Davranışsal Destek (ODD) çerçevesi, davranış problemlerini önceden engellemeye odaklanan üç katmanlı bir destek yapısı sunmakta; davranışa özgü övgü ve ön-düzeltme gibi düşük yoğunluklu önleyici stratejiler, problem davranışların ortaya çıkmadan engellenmesinde önemli rol oynamaktadır. Bu doğrultuda geleneksel tepkisel ve davranışçı yaklaşımdan önleyici (proaktif) sınıf yönetimi yaklaşımına geçisin önemi vurgulanmaktadır. Önleyici sınıf yönetimi problem davranış ortaya çıkmadan önce sınıf ortamını, rutinleri, fiziksel çevreyi ve öğretmen tutumlarını düzenleyerek olumsuz davranışı kaynağında yönetmeyi hedefler. Öğretmenin sınıf içerisinde yapacağı fiziksel düzenlemelerin (oturma düzeni, sıraların düzeni) olumsuz davranışları önüne geçebilir. Sınıf içerisindeki kuralların net olması Davranış Destek Planları doğrultusunda hazırlanması gerekir. Öğrencilerin sınıf içeresinde sergilemiş oldukları her bir davranışın arkasında belirli bir amaç olduğundan dolayı sınıf içerisinde hazırlanacak kuralların İşlevsel Davranış Değerlendirme planları doğrultusunda hazırlanması vurgulanmaktadır. İşlevsel davranış değerlendirmesi, problem davranışın işlevini belirleyerek müdahalelerin bu işleve yönelik tasarlanmasını sağlamakta; İyi Davranış Oyunu ve sembol pekiştirme sistemleri gibi grup temelli teknikler, alanyazında güçlü kanıt temeline sahip uygulamalar olarak öne çıkmaktadır. İyi davranış oyununda takımlar belirlenen kurallara uyduklarında puan kazanıp ödüllendirilir, belirlenen kurallara uymayan takımlar puan kaybeder. Olumlu sosyal davranışları artırmada, duygusal bozukluk riski olan öğrencilerde yıkıcı davranışları azalttığı vurgulamaktadır. Sembol pekiştirme sisteminde öğrencinin motivasyonunun düşmemesi için ödüller güncellenmeli ve yapılan olumlu davranışın hemen ardından ödül verilmesi vurgulanmaktadır. Öz-izleme öğrencinin kendi davranışlarını izleyip kayıt altına alması ergenlik dönemindeki öz güven zedelenmesini önlemede ve öz denetim sağlamada etkili olduğu vurgulanmaktadır. Akran aracılı müdahaleler ise yetersizliği olan öğrencilerin sosyal ve davranışsal becerilerini akranlarıyla etkileşim yoluyla geliştirmelerine olanak tanımaktadır. Temelleri sosyal öğrenme kuramına dayanmaktadır sosyal öğrenmeyi artırıp doğal sınıf içerisinde öğrencinin damgalanmamasına önem vermektedir. Türkiye bağlamında yapılan araştırmalar, kaynaştırma sınıfı öğretmenlerinin bu alanda ek desteğe ihtiyaç duyduğunu ve hizmet içi eğitimlerin bu beceri eksikliğini gidermede etkili olabileceğini göstermektedir.

Kitap Adı: Özel Eğitim Ve Bütünleştirme
Yayın Yılı: 2026
Sayfa Sayısı: 376
DOI: 10.37609/akya.4351
Kitap Dili : Türkçe
Kitaba Git

Atıf Sayısı :