Sınıf Yönetimi Ve Davranış Destek Sistemleri
Anahtar Kelimeler
Bu bölümde, kaynaştırma ve özel eğitim ortamlarında sınıf yönetimi ve
davranış destek sistemleri ele alınmıştır. Olumlu Davranışsal Destek (ODD)
çerçevesi, davranış problemlerini önceden engellemeye odaklanan üç katmanlı bir
destek yapısı sunmakta; davranışa özgü övgü ve ön-düzeltme gibi düşük
yoğunluklu önleyici stratejiler, problem davranışların ortaya çıkmadan
engellenmesinde önemli rol oynamaktadır. Bu doğrultuda geleneksel tepkisel ve
davranışçı yaklaşımdan önleyici (proaktif) sınıf yönetimi yaklaşımına geçisin
önemi vurgulanmaktadır. Önleyici sınıf yönetimi problem davranış ortaya çıkmadan önce sınıf
ortamını, rutinleri, fiziksel çevreyi ve öğretmen tutumlarını düzenleyerek
olumsuz davranışı kaynağında yönetmeyi hedefler. Öğretmenin sınıf içerisinde
yapacağı fiziksel düzenlemelerin (oturma düzeni, sıraların düzeni) olumsuz
davranışları önüne geçebilir. Sınıf içerisindeki kuralların net olması Davranış
Destek Planları doğrultusunda hazırlanması gerekir. Öğrencilerin sınıf
içeresinde sergilemiş oldukları her bir davranışın arkasında belirli bir amaç
olduğundan dolayı sınıf içerisinde hazırlanacak kuralların İşlevsel Davranış
Değerlendirme planları doğrultusunda hazırlanması vurgulanmaktadır. İşlevsel davranış değerlendirmesi, problem davranışın işlevini
belirleyerek müdahalelerin bu işleve yönelik tasarlanmasını sağlamakta; İyi
Davranış Oyunu ve sembol pekiştirme sistemleri gibi grup temelli teknikler,
alanyazında güçlü kanıt temeline sahip uygulamalar olarak öne çıkmaktadır. İyi
davranış oyununda takımlar belirlenen kurallara uyduklarında puan kazanıp
ödüllendirilir, belirlenen kurallara uymayan takımlar puan kaybeder. Olumlu
sosyal davranışları artırmada, duygusal bozukluk riski olan öğrencilerde yıkıcı
davranışları azalttığı vurgulamaktadır. Sembol pekiştirme sisteminde öğrencinin
motivasyonunun düşmemesi için ödüller güncellenmeli ve yapılan olumlu
davranışın hemen ardından ödül verilmesi vurgulanmaktadır. Öz-izleme öğrencinin
kendi davranışlarını izleyip kayıt altına alması ergenlik dönemindeki öz güven
zedelenmesini önlemede ve öz denetim sağlamada etkili olduğu vurgulanmaktadır. Akran
aracılı müdahaleler ise yetersizliği olan öğrencilerin sosyal ve davranışsal
becerilerini akranlarıyla etkileşim yoluyla geliştirmelerine olanak
tanımaktadır. Temelleri sosyal öğrenme kuramına dayanmaktadır sosyal öğrenmeyi
artırıp doğal sınıf içerisinde öğrencinin damgalanmamasına önem vermektedir. Türkiye
bağlamında yapılan araştırmalar, kaynaştırma sınıfı öğretmenlerinin bu alanda
ek desteğe ihtiyaç duyduğunu ve hizmet içi eğitimlerin bu beceri eksikliğini
gidermede etkili olabileceğini göstermektedir.
Atıf Sayısı :