Marksist Ve Eleştirel Kent Kuramları: Henri Lefebvre, Manuel Castells Ve David Harvey
Anahtar Kelimeler
Bu
bölüm, kapitalist kentleşmenin toplumsal ve mekânsal dinamiklerini Henri
Lefebvre, Manuel Castells ve David Harvey’in geliştirdiği farklı eleştirel
perspektifler üzerinden incelemektedir. Üç teorisyeni bir araya getiren temel
nokta, kenti toplumsal ilişkilerden bağımsız fiziksel bir yerleşim alanı veya
ekonomik faaliyetlerin üzerinde gerçekleştiği nötr bir zemin olarak ele
almamalarıdır. Bunun ötesinde ise belirgin kuramsal ayrımlar bulunmaktadır.
Lefebvre, mekânın toplumsal üretimini gündelik yaşam, soyut mekân ve kent hakkı
üzerinden tartışırken; Castells’in erken dönem çalışmaları toplumsal yeniden
üretim, kolektif tüketim ve kentsel toplumsal hareketlere odaklanır.
Castells’in sonraki ağ toplumu yaklaşımıyla birlikte bilgi, sermaye ve iletişim
akışlarının kentleri nasıl yeniden konumlandırdığı analizin merkezine yerleşir.
Harvey’in yaklaşımında ise sermaye dolaşımı, yapılı çevreye yatırım, kapitalist
krizlerin mekânsal olarak ötelenmesi, neoliberalizasyon ve eşitsiz coğrafi
gelişme belirleyici kavramlardır. Bölüm, bu farklı açıklama biçimlerini ortak
bir modele indirgemek yerine, kapitalist kentleşmenin hangi boyutlarını görünür
kıldıkları üzerinden karşılaştırmaktadır. Planlama tartışmaları bakımından da
Lefebvre, Castells ve Harvey ile sonraki planlama kuramları arasında doğrusal
bir düşünsel soy ilişkisi kurulmamaktadır. Asıl yakınlık güç, toplumsal adalet,
kaynakların dağılımı, demokratik katılım ve mekânsal eşitsizlik gibi ortak
problem alanlarında ortaya çıkar. Bu nedenle üç yaklaşımın planlama açısından
değeri, uygulanabilir tek bir model sunmalarında değil; mekânın kimler
tarafından, hangi toplumsal ve ekonomik ilişkiler içinde üretildiğini ve bu
süreçlerin kimler açısından hangi sonuçları doğurduğunu sorgulamaya imkân
vermelerinde aranmalıdır.
Kitap Adı:
Kent Ve Kentsel Planlama Kuramları
Atıf Sayısı :
